Połowa dziennikarzy bez pracy do 2035 roku? Niemcy biją na alarm, reszta Europy powinna słuchać
05.11.2026

Połowa dziennikarzy bez pracy do 2035 roku? Niemcy biją na alarm, reszta Europy powinna słuchać

Redakcja
Redakcja
Tech
Udostępnij:
facebook twitter
Skomentuj

Do 2035 roku liczba zawodowych dziennikarzy w Niemczech może skurczyć się o połowę, wynika z badania zaprezentowanego na monachijskich dniach mediów. Prawdziwy alarm nie dotyczy jednak sztucznej inteligencji, lecz przejęcia kontroli nad dystrybucją informacji przez wielkie platformy technologiczne. I nie jest to problem wyłącznie niemiecki.

Do 2035 roku liczba zawodowych dziennikarzy w Niemczech może skurczyć się o połowę. Taki wniosek płynie z badania zaprezentowanego na monachijskich dniach mediów, które opisało naukowe czasopismo Spektrum der Wissenschaft. Liczby są twarde, ale prawdziwy alarm dotyczy czegoś innego niż sztuczna inteligencja.

Najważniejsze:

  • W najbardziej pesymistycznym z czterech scenariuszy liczba etatów redakcyjnych w Niemczech spada w ciągu dekady o 50 procent, z około 40 tysięcy do około 20 tysięcy
  • Udział rodzimych mediów na rynku może zmniejszyć się nawet o 47 procent, a przychody z reklam i treści płatnych nawet o 43 procent
  • To nie algorytmy są dziś głównym zagrożeniem, to przejęcie kontroli nad dystrybucją informacji przez wielkie platformy technologiczne, które już decydują, co widzi odbiorca
  • Autorzy badania podkreślają, że utrata miejsc pracy nie jest nieunikniona, jeśli politycy i nadawcy zareagują odpowiednio wcześnie

Badanie zlecone przez trzy publiczne stacje nadawcze opracowali naukowcy z Technicznej Wyższej Szkoły w Kolonii oraz Uniwersytetu w Tallinie. Przepytali ekspertów z polityki medialnej, nauki i branży produkcyjnej, próbując odpowiedzieć na pytanie, jak rozwój sztucznej inteligencji i rosnąca siła globalnych platform technologicznych zmienią rynek mediów w najbliższej dekadzie.

Cztery scenariusze, jeden wspólny kierunek

Badacze policzyli cztery warianty przyszłości dla niemieckiego rynku medialnego. We wszystkich z nich spada liczba słuchaczy radia, czytelników gazet i odbiorców cyfrowych ofert informacyjnych. Różnica między scenariuszami dotyczy wyłącznie skali spadku, nie jego kierunku, żaden z wariantów nie przewiduje stabilizacji ani odbicia.

W wariancie najbardziej niekorzystnym liczba etatów w redakcjach kurczy się o połowę w ciągu dziesięciu lat. Jak podaje norweski portal informacyjny Nettavisen, w najgorszym przypadku z 40 tysięcy dziennikarzy zatrudnionych w 2023 roku w 2035 roku mogłoby zostać zaledwie około 20 tysięcy etatów. To nie jest scenariusz science fiction, to jeden z czterech modeli opracowanych przez naukowców na podstawie przepytania ekspertów z polityki medialnej, nauki i branży produkcyjnej.

Kto naprawdę rozdaje karty i od kiedy

Z badania wynika, że to duże koncerny technologiczne już dziś decydują, jakie treści i materiały wideo trafiają do odbiorców. Nie jest to trend, który dopiero nadchodzi, to rzeczywistość, w której algorytmy platform są głównym pośrednikiem między redakcją a publicznością. Wydawcy tracą bezpośredni kontakt z czytelnikami, bo dystrybucja informacji nie należy już do nich.

Czytaj także: Elektryczny Trafic E-Tech: czy 50 tysięcy euro to uczciwa cena za elektrycznego dostawczaka w 2026 roku?

Dla lokalnych tytułów konsekwencje są szczególnie dotkliwe: tekst dziennikarski, nawet bardzo dobry, nie dociera do czytelnika, jeśli nie przejdzie przez filtr platformy. Badanie wskazuje na Google, Metę i podobne podmioty jako tych, którzy kontrolują widoczność treści informacyjnych i którzy z tej kontroli czerpią przychody reklamowe, jakie wcześniej zasilały redakcje.

Dziś winna jest recesja. Jutro może być inaczej

Deutsche Welle, powołując się na analizy Instytutu Badań nad Rynkiem Pracy i Zawodami, wskazuje, że algorytmy na razie nie doprowadziły do masowej redukcji zatrudnienia w zawodach, w których są stosowane. Badania tego instytutu pokazują, że to słaba koniunktura gospodarcza ma dziś większy wpływ na redukcje etatów niż sama automatyzacja.

Innymi słowy: jeśli redakcje zwalniają, głównym winowajcą jest w tej chwili recesja, nie robot. Ale ostrzeżenie naukowców brzmi wyraźnie, to może się zmienić. Krótkoterminowa stabilność zatrudnienia nie oznacza, że ryzyko zniknęło. Ono po prostu jeszcze się nie zmaterializowało w pełnej skali.

Co może powstrzymać ten scenariusz

Autorzy badania stawiają sprawę jasno: utrata pracy przez dziennikarzy nie jest przesądzona. Decyzje polityków dotyczące mediów oraz ściślejsza współpraca między wydawcami a nadawcami publicznymi mogą skutecznie przeciwdziałać negatywnemu trendowi.

Eksperci wskazują dwa konkretne kierunki działań:

  • Trwałe i przewidywalne finansowanie publicznego radia i telewizji, które pozwoli utrzymać niezależne redakcje niezależnie od wahań rynku reklamowego
  • Regulacje prawne ograniczające monopolizację rynku przez wielkie platformy internetowe, które dziś decydują o widoczności treści informacyjnych

Co to oznacza dla Polski i reszty Europy

Mechanizmy opisane w niemieckim badaniu nie są specyfiką wyłącznie niemiecką. Przejmowanie dystrybucji informacji przez globalne platformy i erozja przychodów reklamowych lokalnych mediów to procesy działające identycznie na wszystkich europejskich rynkach, w tym polskim. Algorytmy wielkich platform nie rozróżniają między poszczególnymi rynkami, stosują te same reguły widoczności wobec każdego wydawcy.

Różnica między rynkami może polegać na skali i tempie zmian, a także na sile mediów publicznych i gotowości regulatorów do działania. Niemcy mają, jak pokazuje omawiane badanie, naukowców, którzy głośno alarmują. Pytanie brzmi, czy europejscy politycy, w tym polscy, wyciągną wnioski z cudzych prognoz, zanim staną się własnymi statystykami.

Najczęściej zadawane pytania

Czy dziennikarze będą pracować dla platform zamiast dla redakcji?

Badanie nie formułuje takiej prognozy wprost, ale wskazuje na realny scenariusz, w którym to platformy technologiczne, a nie wydawcy, kontrolują dystrybucję i przychody. Jeśli redakcje tracą finansową niezależność, ich zdolność do zatrudniania dziennikarzy maleje niezależnie od tego, kto formalnie wystawia umowę o pracę. Autorzy badania podkreślają, że odpowiednie regulacje i finansowanie mediów publicznych mogą ten scenariusz zablokować.

Czy AI to główna przyczyna zagrożenia dla dziennikarstwa?

Nie, przynajmniej nie teraz. Instytut Badań nad Rynkiem Pracy i Zawodami wskazuje, że algorytmy nie doprowadziły dotąd do masowych zwolnień w zawodach, w których są stosowane, a większy wpływ na redukcje etatów ma dziś słaba koniunktura. Prawdziwym zagrożeniem strukturalnym jest przejęcie kontroli nad dystrybucją informacji przez duże platformy technologiczne i to ten proces naukowcy uważają za trudniejszy do odwrócenia niż sam postęp automatyzacji.

Fot. SHAHBAZ ZAMAN / Pexels

Komentarze (0)