Bundestag podjął w środę jedno z najważniejszych symbolicznych rozstrzygnięć ostatnich lat: niemiecki parlament zobowiązał rząd federalny do rozpoczęcia prac nad budową w Berlinie pomnika poświęconego polskim ofiarom nazizmu oraz niemieckiej okupacji z lat 1939–1945. To przełomowy krok w kierunku upamiętnienia milionów Polaków, którzy ponieśli śmierć, cierpieli i byli prześladowani podczas II wojny światowej.
Nowy pomnik
Zgodnie z uchwaloną rezolucją federalne ministerstwa mają ogłosić konkurs na projekt monumentu, a w pracach koncepcyjnych mają uczestniczyć również eksperci z Polski. Zwycięski projekt zostanie przedstawiony Bundestagowi do ostatecznego zatwierdzenia.
W dokumencie wskazano także preferowaną lokalizację – teren dawnej Opery Krolla w Berlinie. To miejsce o wyjątkowym znaczeniu historycznym: to właśnie tam Adolf Hitler ogłosił 1 września 1939 roku agresję na Polskę. Od czerwca w tym miejscu stoi tymczasowy Głaz Pamięci, który ma pełnić funkcję symbolicznego pomostu do czasu powstania stałego pomnika.
Szerokie poparcie, niewielki sprzeciw
Debata poprzedzająca głosowanie trwała ponad 30 minut. Za przyjęciem rezolucji zagłosowali posłowie CDU/CSU, SPD, Zielonych oraz Lewicy. Przeciwnych było zaledwie dwóch deputowanych AfD, natomiast większość klubu wstrzymała się od głosu.
W treści rezolucji podkreślono, że w Niemczech „wiedza o Polsce i świadomość wspólnej historii są niewystarczające”. Dlatego pomnik w centralnej części stolicy ma pełnić nie tylko funkcję upamiętniającą, lecz także edukacyjną – przypominając o zbrodniach okupacyjnych oraz dramatycznym losie obywateli II RP.
Autorzy dokumentu podkreślają, że monument ma być również wyrazem „gestu pojednania” wobec Polski.
Ważny sygnał w relacjach polsko-niemieckich
Strona polska od lat zabiegała o stworzenie takiego miejsca pamięci. Mimo licznych inicjatyw i politycznych deklaracji brakowało ostatecznej decyzji, która pozwoliłaby na rozpoczęcie budowy. Teraz po raz pierwszy otwarto formalną ścieżkę prowadzącą do realizacji tego projektu.
Knut Abraham, pełnomocnik rządu Niemiec ds. współpracy z Polską, nie krył emocji:
Chcemy powiedzieć polskim sąsiadom i przyjaciołom: opłakujemy wasze ofiary, czcimy ich pamięć i znamy niemiecką winę. Chcemy godnego pomnika – i chcemy go jak najszybciej.
Budżet i harmonogram
Konkurs na projekt pomnika ma zostać ogłoszony na początku 2026 roku. Budżet przedsięwzięcia określono na 750 tys. – 1 mln euro, jednak ostateczna kwota pojawi się dopiero w budżecie federalnym na lata 2027–2028.
Choć droga do odsłonięcia monumentu będzie jeszcze długa, środowa decyzja Bundestagu otwiera nowy rozdział w upamiętnianiu polskich ofiar nazizmu w Niemczech. To również wyraźny sygnał, że Berlin chce, by ich historia była widoczna i zrozumiana w niemieckiej przestrzeni publicznej – tak jak na to zasługują.
Komentarze (0)