Novak Djokovic, mając trzydzieści dziewięć lat, awansował do półfinału Wimbledonu po pięciogodzinnym ćwierćfinale z kontuzjowaną łydką. To najstarszy półfinalista singla mężczyzn na tym turnieju od ponad pięćdziesięciu lat. W półfinale zmierzy się z Jannikiem Sinnerem, walcząc o dwudziesty piąty tytuł wielkoszlemowy – wynik, którego nie osiągnął dotąd nikt w historii tenisa.
Kontuzjowana łydka i wielogodzinny maraton zakończony w tie-breaku piątego seta. Novak Djokovic, mając trzydzieści dziewięć lat, awansował do półfinału Wimbledonu i stał się najstarszym mężczyzną w tej fazie turnieju od kilkudziesięciu lat. Zawodnik, który lata temu przerwał dominację Federera i Nadala, teraz sam mierzy się z czasem, i wciąż wygrywa.
Najważniejsze:
- Djokovic pokonał Felixa Auger-Aliassime’a w najdłuższym ćwierćfinale w historii Wimbledonu, rozstrzygniętym dopiero w decydującym tie-breaku
- To już kolejny jego półfinał Wimbledonu i rekordowy dorobek półfinałów wielkoszlemowych w karierze
- Mając trzydzieści dziewięć lat, jest najstarszym półfinalistą singla mężczyzn na tym turnieju od ponad pół wieku; poprzedni rekord należał do Kena Rosewalla
- W półfinale zmierzy się z broniącym tytułu Jannikiem Sinnerem, aktualnym liderem rankingu ATP
- Serb walczy o dwudziesty piąty tytuł wielkoszlemowy, wynik, którego nie osiągnął dotąd żaden zawodnik ani zawodniczka w historii tenisa
Maraton na Centre Court
Ćwierćfinał z Felixem Auger-Aliassime’em przeszedł do historii Wimbledonu jako najdłuższy mecz w tej fazie turnieju. Już w pierwszym secie Djokovic musiał przerywać grę, by skonsultować stan lewej łydki z fizjoterapeutą. Mimo bólu nie oddał ani centymetra kortu przez pięć pełnych setów. Przez większość meczu żaden z zawodników nie zdobył wyraźnej przewagi, a ostateczne rozstrzygnięcie przyniosło dopiero dziesiąte spotkanie tie-breakowe.
Po meczu Djokovic przyznał, że wygrał „rakietą i mnóstwem serca”, opisując konieczność zarządzania nerwami i radzenia sobie z ekstremalnym napięciem. Dodał, że właśnie dla takich momentów wciąż gra w tenisa, choć wolałby przeżywać podobny dramat raczej w finale niż w ćwierćfinale, i wyznał obawy o to, jak zmęczone ciało zareaguje następnego dnia. To wyznanie odsłania sedno problemu: tenis zawodowy po trzydziestce to nie tylko rywalizacja z przeciwnikiem, ale równoległa walka z własną fizjologią.
Warto tu zadać pytanie, które rzadko pojawia się w relacjach meczowych: dlaczego dziś jest to w ogóle możliwe, skoro jeszcze w poprzednim pokoleniu zawodnicy kończyli kariery znacznie wcześniej? Odpowiedź tkwi w radykalnej zmianie podejścia do regeneracji i przygotowania fizycznego. Djokovic od lat słynie z rygorystycznej diety, kontrolowanego snu i spersonalizowanego planu treningowego dostosowanego do potrzeb starzejącego się ciała. To nie jest przypadkowa długowieczność, to efekt świadomego zarządzania organizmem jako narzędziem pracy.
Rekord, którego nie było od ponad pół wieku, Rosewall kontra Djokovic
Zestawienie Djokovicia z Kenem Rosewällem z roku 1974 to nie tylko ciekawostka statystyczna, lecz okno na to, jak bardzo zmienił się tenis w ciągu pięćdziesięciu lat. Rosewall grał w erze, w której zawodowi tenisiści dopiero od kilku lat mogli startować w Wimbledonie, impreza otworzyła się na profesjonalistów w roku 1968. Nie było wtedy rankingu ATP, rozbudowanego systemu turniejów Masters ani wielomiesięcznego kalendarza wielkich szlemów wymagającego planowania regeneracji z wyprzedzeniem. Nawierzchnie były mniej ujednolicone, a dostęp do nowoczesnej fizjoterapii, analityki danych czy indywidualnie dobranych planów żywieniowych, minimalny.
Djokovic działa w zupełnie innym środowisku. Gra na czterech dokładnie zdefiniowanych nawierzchniach, korzysta z teamu specjalistów i od lat wdraża metody regeneracji, które jeszcze dwie dekady temu były domeną sportu olimpijskiego, nie tenisa. To właśnie ta różnica sprawia, że jego osiągnięcie w wieku trzydziestu dziewięciu lat jest jednocześnie wyjątkowe i, paradoksalnie, mniej zaskakujące niż analogiczny wyczyn Rosewalla: Djokovic miał do dyspozycji narzędzia, których australijski mistrz po prostu nie mógł mieć.
Czytaj także: Sportowe legendy wchodzą do piłki. Djoković i Massa nowymi udziałowcami Le Mans FC
Co jednak łączy obu zawodników? Technika. Zarówno Rosewall, jak i Djokovic są znani z wyjątkowego bekhendu, Serb gra obustronnie, z precyzją, która pozwala minimalizować ryzyko przy zmniejszonej już nieco eksplozywności. Tenis taktyczny, oparty na nieustępliwości i umiejętnym rozkładaniu energii, może kompensować naturalne straty atletyczne w sposób, którego nie da się osiągnąć w sportach czysto szybkościowych.
Szesnaście lat na szczycie, jak Djokovic przeżył swoją własną epokę
W roku 2008, mając dwadzieścia lat, Djokovic przerwał passę kolejnych tytułów wielkoszlemowych Rogera Federera i Rafaela Nadala, triumfując w Australian Open. Trzy lata później po raz pierwszy objął prowadzenie w rankingu ATP, wygrywając w jednym sezonie trzy wielkie szlemy i rekordową wówczas liczbę tytułów Masters. Od tamtej pory mówiono o Wielkiej Trójce: Federerze, Nadalu i Djokovicu.
Paradoks kariery Djokovicia polega na tym, że przez lata był postrzegany jako ten trzeci, dołączający do dwóch już ugruntowanych legend. Tymczasem przeżył ich obu jako aktywny zawodnik i dziś sam wyznacza punkt odniesienia dla całego pokolenia następców. Federer zakończył karierę. Nadal odszedł. Djokovic gra dalej.
Jego najlepszy sezon przypadł na rok 2015, gdy dotarł do rekordowych piętnastu kolejnych finałów i zdobył dziesięć najważniejszych tytułów. Rok później na kortach Rolanda Garrosa skompletował Career Grand Slam i stał się pierwszym mężczyzną od Roda Lavera w roku 1969, który jednocześnie był posiadaczem tytułów wszystkich czterech imprez wielkoszlemowych. Po kontuzji łokcia i przejściowym spadku formy wrócił na Wimbledonie w roku 2018, grając wówczas spoza pierwszej dwudziestki rankingu, i wygrał tytuł. W roku 2022, odmawiając szczepienia przeciw COVID-19, utracił dostęp do części turniejów; z Australian Open został deportowany. Rok później triumfalnie wrócił do Melbourne i wkrótce potem ustanowił rekord liczby wielkoszlemowych tytułów singlowych wśród mężczyzn. W roku 2024 sięgnął po złoto olimpijskie w Paryżu, domykając jako pierwszy w historii komplet wszystkich najważniejszych tytułów, tak zwany Złoty Masters, i to dwukrotnie.
Sinner: rywal z innej epoki fizjologicznej
W półfinale Djokovic zmierzy się z Jannikiem Sinnerem, broniącym tytułu liderem rankingu ATP. Zestawienie tych dwóch półfinalistów jest samo w sobie opowieścią o tenisie: Sinner jest od Djokovicia o ponad piętnaście lat młodszy i reprezentuje pokolenie, które ma przejąć schedę po Wielkiej Trójce.
Różnica między nimi to jednak nie tylko metryka urodzenia. Sinner wchodzi w każdy mecz z fizjologiczną rezerwą, którą tenisista po trzydziestce musi pracowicie zastępować strategią i doświadczeniem. Jego gra opiera się na agresywnym ataku z linii podstawy, wysokim tempie wymiany i fizycznej świeżości przez cały pięciosetowy dystans. Djokovic z kolei dysponuje czymś, czego żaden młodszy zawodnik nie może mu zabrać: głęboko zakodowaną pamięcią mięśniową tysięcy meczów i umiejętnością czytania gry rywala na poziomie nieosiągalnym bez dekad doświadczenia na najwyższym szczeblu.
Ich wzajemny bilans na Wimbledonie przemawia na korzyść Serba, choć ostatni pojedynek na tej nawierzchni wygrał Włoch. W tym roku Djokovic pokonał Sinnera w Australian Open w pięciosetowym boju. To półfinał, w którym historia stoi po stronie Djokovicia, a czas, po stronie Sinnera.
Polowanie na liczbę, której nie ma w historii
Djokovic ma dwadzieścia cztery wielkoszlemowe tytuły, co jest rekordem wszech czasów wśród mężczyzn. Żadna tenisistka ani żaden tenisista nie wygrał dotąd dwudziestu pięciu. To liczba, która dotychczas nie istnieje w historii tego sportu, i właśnie o nią Djokovic walczy na każdym kolejnym turnieju. Celuje też w ósmy tytuł na Wimbledonie.
Poza kortem Djokovic pełnił funkcję prezesa Rady Zawodników ATP, z której zrezygnował w roku 2020, by wraz z Vaskiem Pospisilem założyć nową organizację zrzeszającą wyłącznie zawodników. Argumentował to potrzebą większego wpływu tenisistów na decyzje tourowe i sprawiedliwszym podziałem nagród finansowych dla niżej sklasyfikowanych graczy. Prowadzi własną fundację wspierającą dzieci z ubogich środowisk i od roku 2015 pełni funkcję ambasadora dobrej woli UNICEF.
Najczęściej zadawane pytania
Co się zmienia w grze tenisisty po trzydziestce i dlaczego Djokovic wciąż wygrywa?
Tenis wymaga połączenia szybkości reakcji, siły eksplozywnej i zdolności do wielogodzinnego wysiłku, wszystkie te parametry u mężczyzn statystycznie szczytują przed trzydziestką i stopniowo maleją. Zawodnicy kompensują ten spadek na dwa sposoby: przez taktyczne zarządzanie energią w meczu oraz przez precyzję techniczną, która z wiekiem może rosnąć, nie maleć. Djokovic jest powszechnie uznawany za jednego z najlepiej taktycznie czytających grę tenisistów w historii, co pozwala mu wygrywać mecze, w których fizycznie ustępuje rywalowi. Równie ważna jest kwestia regeneracji: Serb od lat stosuje rygorystyczny reżim dietetyczny i regeneracyjny, który pozwala mu minimalizować skutki intensywnego kalendarza turniejowego.
Dlaczego zawodnicy żyją zawodowo dłużej niż dekadę temu?
Porównanie Djokovicia z Kenem Rosewällem, który w roku 1974 jako ostatni przed Serbem był półfinalistą Wimbledonu w podobnym wieku, pokazuje przepaść w warunkach sportowych. Współczesny profesjonalny tenisista ma do dyspozycji indywidualnie dobranych specjalistów od fizjoterapii, żywienia, przygotowania mentalnego i analizy danych, których Rosewall po prostu nie miał. Zmieniła się też wiedza o tym, jak organizm reaguje na obciążenia i jak go chronić przed przeciążeniami. Efektem jest realne wydłużenie okna szczytowej wydajności, choć wciąż jest ono węższe niż w sportach mniej wymagających fizycznie.
Co oznacza dla Djokovicia dwudziesty piąty tytuł wielkoszlemowy?
To liczba, której nie osiągnął dotąd żaden zawodnik ani zawodniczka w historii tenisa. Djokovic dysponuje rekordowym dorobkiem dwudziestu czterech tytułów, a każdy kolejny wielki szlem to wejście na terytorium, gdzie nie było jeszcze nikogo. Dla tenisa jako dyscypliny byłoby to osiągnięcie porównywalne z pierwszym zejściem poniżej dwóch godzin w maratonie: symboliczne przekroczenie granicy, która przez lata wydawała się absolutna.
Jakie są szanse Djokovicia w półfinale z Sinnerem?
Bilans bezpośrednich spotkań na Wimbledonie przemawia na korzyść Djokovicia, lecz ostatni mecz na tej nawierzchni wygrał Sinner. W tym roku Serb pokonał Włocha w Australian Open w pięciu setach. Sinner jest jednak młodszy, fizycznie świeższy po znacznie krótszym ćwierćfinale i broni tytułu, to on jest faworytem rankingowym. Djokovic z kolei przyszedł do tego półfinału ze świadomością, że przeżył już kilkanaście podobnych momentów, i że właśnie doświadczenie bywa najważniejszą bronią w meczach rozgrywanych na krawędzi wytrzymałości.
Fot. LHC88 / Wikimedia Commons (CC BY 4.0)
Komentarze (0)