Nintendo Direct to nie tylko seria prezentacji online — to świadoma strategia firmy, która porzuciła targi branżowe na rzecz bezpośredniego kontaktu z graczami. Od pierwszego odcinka w 2011 roku przez erę Iwaty, przez zmiany prowadzących po 2015 roku, aż po wpływ pandemii na lokalizację — historia tego formatu mówi więcej o Nintendo niż niejeden wywiad z zarządem.
W 2011 roku Nintendo poszło własną drogą: zamiast konferencji prasowych dostępnych dla dziennikarzy, zaczęło nadawać prezentacje prosto do internetu. Nintendo Direct, bo o nim mowa, to dziś jeden z najbardziej rozpoznawalnych formatów komunikacji w branży, a jego historia to również opowieść o ludziach, którzy stawali przed kamerą, i o tym, jak zmieniał się styl tych pokazów wraz ze zmianą gospodarzy.
Najważniejsze:
- Pierwsza prezentacja Nintendo Direct odbyła się w październiku 2011 roku w Japonii i Ameryce Północnej, Europa, Australia i Korea Południowa dołączyły do formatu później
- Format powstał w momencie, gdy tradycyjne targi branżowe zaczęły tracić na znaczeniu, a media cyfryzowały swój zasięg
- Przez lata twarzą show był prezes Satoru Iwata, gospodarz, który prowadził prezentacje zarówno po japońsku, jak i po angielsku; po jego śmierci w 2015 roku ta tradycja zniknęła
- Dziś główne Directy dzielą między siebie Yoshiaki Koizumi i Shinya Takahashi z Nintendo EPD, choć układ zmieniał się wielokrotnie
- Pandemia COVID-19 wymusiła przejście części odcinków z dubbingu na napisy, i nie wszystkie wróciły do poprzedniego standardu
Dlaczego 2011 rok i dlaczego internet?
Kiedy Nintendo uruchamiało pierwszy Direct w październiku 2011 roku, kontekst branżowy był czytelny: wielkie targi E3, przez dekady traktowane jako najważniejsza scena do prezentowania gier, zaczęły tracić wiarygodność i zasięg. Prasa drukowana kurczyła się, a YouTube i streaming otwierały bezpośredni kanał do graczy bez pośredników. Nintendo wykonało ten ruch jako jedno z pierwszych, zamiast konferencji prasowej dostępnej dla tysięcy dziennikarzy, postawiło na pokaz online dostępny dla milionów fanów jednocześnie. Format zaczynał od dwóch rynków: Japonii i Ameryki Północnej, a dopiero z czasem objął Europę, Australię i Koreę Południową.
To nie był przypadkowy eksperyment. Nintendo Direct wpisało się w szerszą strategię firmy: kontrol nad komunikatem, własny rytm ogłoszeń niezależny od kalendarza targowego i bezpośredni kontakt z graczami zamiast relacji filtrowanej przez redakcje. Dziś, gdy E3 praktycznie przestał istnieć, Nintendo Direct wygląda jak decyzja wyjątkowo przemyślana.
Iwata, Koizumi, Takahashi, jak zmienił się człowiek za mikrofonem
Styl Nintendo Direct przez lata w dużej mierze był stylem jego prowadzących. Satoru Iwata, globalny prezes Nintendo i gospodarz prezentacji aż do swojej śmierci w 2015 roku, wyróżniał się na tle branżowych norm: prowadził show zarówno po japońsku, jak i po angielsku, co było ewenementem wśród prezesów japońskich korporacji. Nadawało to Directom osobisty, ciepły charakter, Iwata był rozpoznawalną twarzą marki, a nie tylko rzecznikiem produktu. Prezentacje w innych językach otrzymywały napisy do jego wypowiedzi.
Po jego śmierci Nintendo przez prawie dwa lata nie miało stałego globalnego prowadzącego dla głównych Directów. Dopiero w 2017 roku tę rolę przejął Yoshiaki Koizumi, starszy menedżer generalny Nintendo Entertainment Planning & Development. Rok później dołączył Shinya Takahashi, dyrektor wykonawczy tego samego działu. Od tamtej pory obaj panowie dzielili się obowiązkami, choć układ nie był stabilny: przez pewien czas zmieniali się co pół roku, w innych okresach jeden z nich prowadził kilka kolejnych Directów z rzędu, a zdarzały się też pokazy, w których obaj pojawiali się równocześnie.
Zmiana prowadzących oznaczała też zmianę stylu. Tam gdzie Iwata wnosił osobistą relację z widzem, rozmowy bezpośrednio do kamery, anglojęzyczne sekcje bez tłumacza, Koizumi i Takahashi reprezentują bardziej korporacyjny, zdystansowany format: po japońsku, z lektorem tłumaczącym dla zagranicy. Nintendo Direct stało się bardziej sprawną maszyną do ogłoszeń, niekoniecznie miejscem, gdzie prezes firmy rozmawia z graczami jak z ludźmi.
Regionalne wersje: nie jeden Direct, lecz ekosystem pokazów
Mylące byłoby wyobrażenie Nintendo Direct jako jednej, globalnej audycji. W rzeczywistości to cały ekosystem prezentacji, różniących się formatem, prowadzącymi i sposobem dystrybucji w zależności od rynku.
| Region | Prowadzący | Model lokalizacji | Specyfika |
|---|---|---|---|
| Japonia | Iwata (do 2015), potem Koizumi i Takahashi | Oryginał, po japońsku | Od 2017 r. osobna seria Indie World o grach niezależnych na Switch |
| Ameryka Północna | Reggie Fils-Aimé (do 2019), Bill Trinen | Od 2017 r. japońskie audio prezenterów z angielską narracją lektora; wyjątki: napisy zamiast dubbingu przy pokazach Mr. Sakurai Presents | – |
| Europa i Australia | – | Japońskie audio prezenterów, angielski dubbing narracji; inne języki jako napisy do angielskiego dubu | – |
| Europa/Australia, Pokémon | – | – | – |
Dlaczego Sakurai prowadzi własne show, i co z tego wynika
Masahiro Sakurai, twórca i reżyser serii Super Smash Bros., twórca serii Kirby oraz reżyser Kirby Air Ride i jego kontynuacji Kirby Air Riders, prowadzi dedykowane Directy poświęcone tym markom. To rzadki przypadek w branży: twórca gry sam prezentuje swoje dzieło zamiast menedżera lub rzecznika prasowego. Efekt jest wyraźny, pokazy Sakurai mają inny ton niż standardowe Directy, bliższy autorskiemu komentarzowi niż korporacyjnemu ogłoszeniu.
Nie bez znaczenia jest też kwestia lokalizacji. Gdy pandemia COVID-19 uniemożliwiła sprawne nagrywanie voice-overów, prezentacje z serii Mr. Sakurai Presents, od pokazu poświęconego Min Min z gry Arms w 2020 roku, otrzymały napisy zamiast dubbingu. Wygląda więc na to, że dla odcinków z konkretnym, rozpoznawalnym gospodarzem Nintendo świadomie rezygnuje z dubbingu, zachowując oryginalny głos i charakter prowadzącego kosztem wygody widza nieznającego japońskiego.
Jak oglądać Nintendo Direct poza Japonią, praktyczny przewodnik
Dla widza spoza Japonii kluczowe jest rozróżnienie między typami odcinków, bo format lokalizacji potrafi zaskoczyć nawet regularnych widzów.
- Główne, globalne Directyod 2017 roku emitowane z japońskim audio prezenterów i angielską narracją lektora w tle. Warto oglądać na żywo na oficjalnym kanale Nintendo na YouTube, bo napisy i tłumaczenia w innych językach pojawiają się zwykle po fakcie.
- Pokazy Sakurai (Mr. Sakurai Presents)emitowane z japońskim audio i angielskimi napisami zamiast dubbingu. Jeśli nie znasz japońskiego, napisy są jedyną ścieżką.
- Indie Worldosobna seria prezentacji poświęconych grom niezależnym na Switch.
Jeśli zależy Ci na oglądaniu na żywo: główne Directy transmituje Nintendo bezpośrednio na YouTube i Twitchu. Polskie napisy lub opisy pojawiają się na portalach branżowych zwykle w ciągu kilku godzin od emisji, jeśli nie zależy Ci na czasie, warto poczekać na ich opracowania zamiast walczyć z angielską narracją w środku nocy.
Najczęściej zadawane pytania
Czy warto oglądać Nintendo Direct na żywo, skoro nie znam japońskiego?
Tak, większość globalnych Directów emitowanych jest z angielską narracją lektora, więc znajomość japońskiego nie jest konieczna. Wyjątkiem są pokazy z serii Mr. Sakurai Presents, gdzie zamiast dubbingu stosuje się napisy, tu znajomość angielskiego wystarczy, ale obraz i napisy trzeba śledzić jednocześnie.
Dlaczego Sakurai prowadzi własne prezentacje zamiast menedżera Nintendo?
Nintendo zdecydowało, że pokazy poświęcone Super Smash Bros. i Kirby Air Riders zyskują na autentyczności, gdy prowadzi je sam twórca tych gier. Masahiro Sakurai jest jednocześnie twórcą serii Kirby, reżyserem Super Smash Bros., Kirby Air Ride i jego kontynuacji, jego obecność za kamerą to merytoryczna wartość dodana, nie zabieg marketingowy.
Jak zmieniło się Nintendo Direct po śmierci Iwaty?
Iwata prowadził prezentacje zarówno po japońsku, jak i po angielsku, co nadawało show osobisty, bezpośredni charakter. Po jego śmierci w 2015 roku Nintendo przez blisko dwa lata nie miało stałego globalnego prowadzącego; gdy w 2017 roku rolę przejął Koizumi, format stał się bardziej sformalizowany, japoński oryginał z lektorem dla zagranicy zastąpił dwujęzyczne wystąpienia.
Czym różni się Indie World od głównego Nintendo Direct?
Indie World to osobna seria regionalnych prezentacji poświęconych wyłącznie grom niezależnym wydawanym na konsolę Switch, obecna pod tą nazwą od 2017 roku. Główne Directy obejmują pełne portfolio Nintendo, własne marki, gry third-party i sprzęt. Indie World skupia się tylko na niezależnych twórcach i funkcjonuje równolegle jako autonomiczny format.
Fot. Nintendo / Wikimedia Commons (Public domain)
Komentarze (0)