The Voice of Poland emitowany jest od 2011 roku, ale mało kto wie, jak bardzo zmieniały się jego zasady z sezonu na sezon. Liczebność drużyn skakała między dwunastoma a piętnastoma osobami, mechanizm kradzieży uczestników kilkukrotnie znikał i wracał, a blokady między trenerami pojawiły się dopiero po dekadzie emisji. Przewodnik po ewolucji regulaminu i o tym, co te zmiany znaczą dla uczestników i strategii trenerów.
Niewielu widzów ogląda The Voice of Poland z myślą o paragrafach regulaminu. A jednak to właśnie zasady programu zmieniały się niemal przy każdej kolejnej edycji: drużyny raz liczyły dwanaście osób, raz piętnaście, mechanizm przejmowania uczestników przez trenerów kilkakrotnie znikał i wracał w nowej formie, a możliwość blokowania rywali pojawiła się dopiero po upływie dekady emisji. Poniżej całościowy przewodnik po tym, co naprawdę rządzi rywalizacją i dlaczego te zmiany mają znaczenie nie tylko dla uczestników, ale też dla strategii trenerów.
Najważniejsze:
- Program emitowany jest na TVP2 od wczesnej jesieni 2011 roku i opiera się na holenderskim formacie telewizyjnym; jego twórca stworzył go w Holandii, skąd trafił do dziesiątek krajów
- Rywalizacja przebiega przez cztery kolejne fazy: przesłuchania w ciemno, bitwy, nokaut i odcinki na żywo, każda z nich doczekała się własnych, nierzadko radykalnych modyfikacji
- Liczebność drużyn po przesłuchaniach wahała się między dwunastoma a piętnastoma osobami, różnica, która bezpośrednio przekładała się na szanse przeżycia w programie
- Nagroda pieniężna, nieobecna w pierwszych dwóch edycjach, wynosiła przez wiele sezonów pięćdziesiąt tysięcy złotych; w szesnastej edycji jej wartość podwojono
- Mechanizm przejmowania uczestników między trenerami przechodził najbardziej skomplikowaną ewolucję, od wolnych kradzieży bez limitu po całkowite ich zniesienie w czternastej edycji
Format z Holandii, który zadomowił się w Polsce na stałe
The Voice of Poland to polska wersja międzynarodowego formatu telewizyjnego, który powstał w Holandii i stamtąd podbił rynki na całym świecie. Na antenę TVP2 trafił jesienią 2011 roku i przez wiele edycji emisji zdołał utrzymać się jako jeden z najdłużej działających talent show w Polsce, w środowisku, gdzie większość programów tego typu wyczerpuje formułę po kilku sezonach. Długowieczność programu jest sama w sobie zjawiskiem godnym uwagi: świadczy o tym, że producenci nie bali się modyfikować reguł, zamiast kurczowo trzymać się pierwotnego przepisu.
Próg wiekowy dla uczestników był z czasem korygowany: początkowo wymagano ukończenia piętnastu lat, później zasadę zaostrzono i co do reguły dopuszczano osoby po szesnastych urodzinach. Wyjątek dla piętnastolatków produkcja może uczynić, ale każdorazowo traktuje go indywidualnie.
Cztery etapy i cztery zestawy reguł: przewodnik dla nowego widza
Cała rywalizacja dzieli się na cztery następujące po sobie fazy. Zasady każdej z nich zmieniały się między edycjami niezależnie od siebie, więc ktoś, kto śledził program kilka lat temu, może dziś nie rozpoznać reguł poszczególnych etapów.
Przesłuchania w ciemno otwierają program. Około stu wokalistów wyłonionych podczas niepokazywanych w telewizji pre-castingów staje przed odwróconymi plecami do sceny trenerami. Dopiero wciśnięcie przycisku przez jurora obraca jego fotel w stronę wykonawcy. Gdy robi to więcej niż jeden trener jednocześnie, to uczestnik, nie producenci, nie jury, decyduje, do której drużyny dołącza. Ten pozornie drobny detal daje wokalistom chwilę realnej negocjacyjnej siły jeszcze przed właściwym startem rywalizacji.
Bitwy to drugi etap: trener zestawia ze sobą dwójkę (lub trójkę, gdy skład drużyny jest nieparzysty) własnych podopiecznych, każe im zaśpiewać ten sam utwór i sam decyduje, kto idzie dalej. To moment, w którym trener działa wbrew własnym interesom, musi wyeliminować kogoś, kogo sam zaprosił do drużyny.
Nokaut (w pierwszej edycji nazywany dogrywką) to trzecia faza, najrzadziej omawiana publicznie, a zarazem ta, która przeszła bodaj największą cichą ewolucję, opisano ją szczegółowo w osobnej sekcji.
Czytaj także: The Voice of Poland: jak ewoluowały zasady programu przez ponad dekadę na antenie
Odcinki na żywo zamykają rywalizację. Widzowie głosują SMS-ami, a spośród dwóch uczestników z najmniejszą liczbą głosów trener wskazuje tego, który odpada. Zachowanie decyzji w rękach trenera nawet w finale to celowy zabieg: program nie staje się wyłącznie konkursem popularności, lecz pozostaje też testem artystycznego osądu jurorów.
Liczba uczestników w drużynach: suche liczby i ich konsekwencje
Jedną z najbardziej wymiernych różnic między edycjami jest to, ile osób trafiało do każdej drużyny po przesłuchaniach w ciemno. Im większy zespół, tym więcej uczestników konkurowało potem o miejsca w bitwach, co bezpośrednio wpływało na szanse przetrwania każdego z nich.
| Liczebność drużyny | Edycje |
|---|---|
| 12 osób | 1–4, 10–13, 15–17 |
| 13 osób | 5 i 9 |
| 14 osób | 6–8 |
| 15 osób | 14 |
Wariant dwunastoosobowy okazał się najpopularniejszy i obowiązywał przez zdecydowanie największą liczbę edycji. Warto jednak zauważyć, że przejście z dwunastu do piętnastu osób oznacza więcej rywali wewnątrz tej samej drużyny, każde dodatkowe miejsce to realna szansa dla uczestnika, ale też trudniejszy wybór dla trenera podczas bitew. Częste zmiany liczebności sugerują, że producenci nie mają jednej sprawdzonej recepty i testują różne warianty pod kątem tempa rywalizacji oraz zaangażowania widzów.
Analogiczne wahania dotyczyły liczby osób przechodzących z bitew do nokautu: sześciu w pierwszej edycji, siedmiu w drugiej, ośmiu w trzeciej przez piątą, dziewięciu w szóstej, ponownie siedmiu od siódmej do trzynastej i w szesnastej, a zaledwie pięciu w czternastej. Ta ostatnia liczba była rekordowo niska, czternasta edycja stosowała jeden z najsurowszych filtrów selekcji w całej historii programu.
Blokady: strategiczna broń dodana po dekadzie i dlaczego to ważna zmiana
Przez pierwsze edycje trenerzy konkurowali o uczestników wyłącznie własnym entuzjazmem i siłą przekonywania. Dopiero od jedenastej edycji wprowadzono mechanizm bezpośredniej rywalizacji między jurorami: każdy z nich może zablokować innego trenera, odbierając mu możliwość zaproszenia konkretnego wokalisty do swojej drużyny. Każdy juror ma do dyspozycji co najwyżej dwie takie blokady na cały etap przesłuchań.
W edycjach jedenastej do trzynastej trener musiał podjąć decyzję o blokadzie jeszcze w trakcie występu uczestnika, zanim zablokowany juror zdążył się obrócić. To wymuszało błyskawiczny osąd oparty na niepełnych informacjach. Jeśli juror, wobec którego użyto blokady, i tak pozostał odwrócony plecami do sceny, blokadę uznawano za nieużytą i trener mógł spróbować ponownie przy kolejnym uczestniku. W czternastej edycji zmieniono ten mechanizm na tak zwaną superblokadę: decyzja zapadała już po zakończeniu całego występu, co wydłużyło okno na kalkulację i uczyniło ten instrument bardziej przemyślanym, a mniej intuicyjnym. Zmiana ta dobrze ilustruje ogólny kierunek ewolucji programu: od reguł wymuszających instynktowne reakcje ku bardziej strategicznym rozgrywkom między trenerami.
Kradzieże uczestników: mechanizm z najbardziej burzliwą historią
Żaden inny element programu nie zmieniał się tak często i tak radykalnie jak prawo do przejęcia uczestnika odpadającego w bitwie. Od drugiej edycji pozostali trenerzy mogli zabrać przegranego do własnej drużyny; gdy kilku jurorów chciało tego samego wokalisty, wyboru drużyny dokonywał sam uczestnik, co oddawało mu realną moc decyzyjną nawet w chwili porażki.
Od siódmej edycji kradzieże podporządkowano systemowi gorących krzeseł i ograniczono do trzech na trenera. Każde kolejne przejęcie wymuszało usunięcie z krzesła osoby wcześniej skradzionej, trener musiał więc aktywnie porównywać wartość każdego kandydata, bo każdy nowy ruch kasował poprzedni. Od dziesiątej edycji ten limit zniesiono, otwierając drogę do nieograniczonej rywalizacji między jurorami o każdego odpadającego uczestnika.
W czternastej edycji kradzieże zniknęły całkowicie. Po raz pierwszy od drugiej edycji przegrany w bitwie po prostu odchodził. Czy to wyraz chęci uproszczenia reguł po latach narastającej złożoności? Czy odpowiedź na sygnały od widzów zmęczonych wieloma warstwami zasad? Źródła nie podają oficjalnego uzasadnienia, ale sam fakt, że zmiana nastąpiła w edycji z największą (piętnaście osób) drużyną i najsurowszym filtrem bitew, sugeruje celową próbę skrócenia i zaostrzenia całej rywalizacji jednocześnie.
Nokaut: etap, który ewoluował najciszej
Nokaut rzadko trafia na pierwsze strony recenzji programu, ale to właśnie on przeszedł jedną z głębszych transformacji. Do szóstej edycji włącznie trener sam wskazywał uczestników automatycznie awansujących do odcinków na żywo, a resztę dzielił na mniejsze grupy, z których wybierał kolejne osoby. Od siódmej edycji wszyscy uczestnicy muszą zaśpiewać, a każda drużyna wyłania czwórkę finalistów. W edycjach od siódmej do trzynastej pierwsze cztery miejsca zajmowały gorące krzesła, a kolejni wykonawcy mogli je odbierać, wymuszając tym samym eliminację kogoś, kto czuł się już bezpieczny.
Do odcinków na żywo przechodzą zazwyczaj czwórki z każdej drużyny, wyjątkiem były pierwsza, druga i szósta edycja, gdzie kwalifikowało się po pięć osób.
Nagroda, która rosła razem z programem
Zwycięzca The Voice of Poland otrzymuje propozycję kontraktu fonograficznego z jedną z największych wytwórni muzycznych działających w Polsce oraz tytuł najlepszego głosu w kraju. Od trzeciej edycji do puli dołączyła nagroda pieniężna, przez wiele lat wynosząca pięćdziesiąt tysięcy złotych. W szesnastej edycji jej wartość wzrosła do stu tysięcy złotych, co oznacza stuprocentowy wzrost w stosunku do poprzedniego poziomu.
Kontekst tej podwyżki jest istotny: nagroda pieniężna w talent show bywa często mniej ważna niż kontrakt czy ekspozycja medialna, ale jej wysokość działa jak sygnał dla kandydatów, im wyższa kwota, tym poważniej program traktuje wygraną jako zawodowy punkt startowy, a nie tylko telewizyjny epizod. Wzrost nagrody po ponad dekadzie emisji można odczytywać jako odpowiedź produkcji na rosnącą konkurencję ze strony platform streamingowych i innych formatów muzycznych, które o uwagę utalentowanych wokalistów walczą coraz agresywniej.
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego dopiero w szesnastej edycji trenerzy dostali możliwość przepuszczenia obu zawodników z bitwy i co to zmienia w strategii?
Przez większość historii programu trener był zmuszony wybrać jednego zwycięzcę bitwy i wyeliminować drugiego. Od szesnastej edycji ma trzy opcje: może przepuścić do następnego etapu tylko jedną osobę, obie naraz albo wyeliminować obu uczestników. Ta ostatnia możliwość to szczególna nowość, trener może teraz uznać, że żaden z dwójki nie zasługuje na dalszy udział, co podnosi stawkę każdego pojedynku i zmienia go z pewnego awansu dla przynajmniej jednej osoby w ryzykowny sprawdzian dla obu.
Czy uczestnik może odpaść, zanim jeszcze zaśpiewa w duecie podczas bitwy?
Tak, taka zasada obowiązywała od czternastej edycji. Spośród trzech osób wyznaczonych do danej bitwy jedna odpada z programu jeszcze przed właściwym duetowym występem, a dwie pozostałe stają do śpiewu o awans.
Co się stało, gdy blokada została użyta, ale zablokowany trener i tak się nie odwrócił?
W edycjach jedenastej do trzynastej taka sytuacja oznaczała, że blokada nie była zaliczana jako zużyta, trener mógł próbować ponownie, dopóki faktycznie nie uniemożliwił innemu jurorowi zaproszenia konkretnego uczestnika. Dopiero wtedy blokadę traktowano jako wykorzystaną.
Czy kiedykolwiek wszyscy uczestnicy jednej bitwy odpadli z programu?
Tak, po raz pierwszy zdarzyło się to w dziewiątej edycji, gdy trener zdecydował się wyeliminować wszystkich uczestników danej bitwy, precedens, który wcześniej nie miał miejsca w historii programu.
Skąd pochodzą uczestnicy przesłuchań w ciemno?
Spośród około stu wokalistów biorących udział w tej fazie część sama zgłosiła się na ogłoszenie o eliminacjach, a część otrzymała zaproszenie od organizatorów. Wstępna selekcja odbywa się podczas pre-castingów niepokazywanych w telewizji.
Fot. ANTONI SHKRABA production / Pexels
Komentarze (0)