Dwa miliardy na nowe San Siro: co zyskają kibice, a co stracą na zawsze

Milan i Inter zaprezentowali dziś projekt nowego San Siro autorstwa 91-letniego Normana Fostera. Owalny stadion dla 71 500 kibiców, dwa poziomy trybun nachylone pod kątem 37 stopni jak Żółta Ściana w Dortmundzie, dziesiątki punktów gastronomicznych zamiast kultowej salamelli i inwestycja warta dwa miliardy. Pytanie, które zadaje sobie każdy kibic, pozostaje jedno: czy da się kupić duszę stadionu?

Mediolan oficjalnie żegna się z ikonicznym kształtem San Siro. Milan i Inter zaprezentowali dziś projekt nowego stadionu, który ma zastąpić legendarny obiekt i stać się najnowocześniejszą areną we Włoszech. Za fasadą z kolorowych diod LED i strefami hospitality kryje się jednak pytanie, które zadaje sobie każdy kibic: czy da się kupić duszę stadionu za dwa miliardy?

Najważniejsze:

Nowy stadion pomieści 71 500 kibiców, czyli więcej niż pierwotnie planowane 60 000 miejsc, i znajdzie się w piątce największych aren w Europie pod względem pojemności.
Projekt podpisuje 91-letni Norman Foster, autor między innymi stadionu Wembley, areny Lusail w Katarze, nowego gmachu Reichstagu w Berlinie i siedziby Apple w Cupertino.
Milan i Inter inwestują łącznie dwa miliardy i planują rozebrać obecne San Siro w 2033 roku, po przeprowadzce do nowego obiektu za sześć lat.
Trybuny będą nachylone pod kątem 37 stopni, jak słynna Żółta Ściana Borussii Dortmund, by zachować wrażenie stromego, pionowego stadionu.
Około stu milionów przeznaczono wyłącznie na izolację akustyczną, bo od ściany stadionu do okien sąsiednich domów przy Via Tesio jest zaledwie nieco ponad 70 metrów.

Salamella żegna się z podwórkiem

Przez dekady salamella, klasyczna kanapka sprzedawana na wózkach przed stadionem, była rytuałem meczowego dnia równie ważnym jak sam mecz. Nowy stadion ten rytuał zakończy. W środku obiektu pojawią się dziesiątki punktów gastronomicznych rozłożonych w korytarzach na wzór wielkich międzynarodowych aren: od restauracji po fast foody. To symboliczna zmiana: dawny, uliczny, trochę chaotyczny klimat przedmeczowy ustępuje miejsca schludnej, skomercjalizowanej przestrzeni. Czy kibice to polubią? Niekoniecznie od razu. Czy kluby na tym zarobią? Bez wątpienia.

To właśnie w tym napięciu, między tradycją a przychodami, zamknięta jest cała logika nowego San Siro. Dwa miliardy to kwota, która robi wrażenie nawet w europejskiej skali. Nowe San Siro ma być czymś więcej niż tylko stadionem, ma być maszyną do generowania przychodów przez cały rok, nie tylko w dni meczowe.

Norman Foster i jego projekt: prestiż z doświadczeniem

Za bryłą nowego stadionu stoi Norman Foster, którego nazwisko samo w sobie jest gwarancją prestiżu. W jego dorobku znajdują się między innymi nowy Reichstag w Berlinie, londyński Millennium Bridge, siedziba Apple w Cupertino oraz stadiony Wembley i Lusail. Gazzetta dello Sport nazywa go architektem gwiazdą, kimś, kogo nazwisko sprzedaje projekt jeszcze przed pierwszym wyrytym w ziemi fundamentem.

Warto jednak zauważyć, że między Wembley a nowym San Siro mija kilkanaście lat i wiele zmian w myśleniu o tym, czym stadion ma być. Wembley to pomnik futbolu angielskiego, nastawiony na widowiskowość i przepustowość. Lusail w Katarze to arena zaprojektowana z myślą o jednorazowym wielkim wydarzeniu. Nowe San Siro musi spełnić zupełnie inną funkcję: być domem dwóch rywalizujących ze sobą klubów przez kilkadziesiąt lat, być rentowne przez cały rok i jednocześnie nie wygasić emocji, które przez dekady definiowały derbowy charakter tego miejsca. To być może najtrudniejsze architektoniczne zadanie, jakie Foster dotąd podjął, nie ze względu na skalę, lecz ze względu na ładunek emocjonalny.

Owalny kształt, dwa poziomy trybun i 71 500 miejsc

Najbardziej widoczną zmianą będzie geometria stadionu. Obecne San Siro jest prostokątne, nowy obiekt będzie owalny. Zamiast trzech poziomów trybun pojawią się dwa, a cała konstrukcja stanie na podeście, pod którym zmieści się przestrzeń parkingowa. Dach i murawa mają być elementami stałymi, bez możliwości rozsuwania, a boisko pozostanie odkryte.

Parametr	Nowe San Siro	Obecne San Siro
Kształt	owalny	prostokątny
Pojemność	71 500 miejsc	–
Wysokość	niecałe 60 metrów	–
Liczba poziomów trybun	dwa	–
Nachylenie krzywizn	37 stopni (jak Żółta Ściana w Dortmundzie)	strome, pionowe
Miejsca hospitality	od 8 000 do 13 000	znacznie mniej
Dostęp dla osób z niepełnosprawnością	wszystkie sektory	ograniczony

Przejście z trzech poziomów trybun na dwa to decyzja, która ma swoje konsekwencje dla zwykłych kibiców. Mniejsza liczba poziomów oznacza inaczej rozłożoną widownię i potencjalnie inne rozmieszczenie sektorów. Nachylenie 37 stopni, identyczne jak przy Żółtej Ścianie Borussii Dortmund, jednej z najbardziej klimatycznych trybun świata, ma rekompensować tę zmianę i zachować poczucie bliskości z murawą oraz pionowej, przytłaczającej atmosfery, którą kibice kojarzą z obecnym San Siro.

Hospitality jako finansowy fundament obiektu

Strefy hospitality to serce finansowego planu nowego stadionu. Liczba miejsc w tych strefach wyniesie od 8 000 do 13 000 w zależności od poziomu ekskluzywności, to wielokrotnie więcej niż w obecnym obiekcie. Firmy będą mogły wynajmować skyboxy i prywatne loże, w których kibice spędzą czas przed meczem. Część miejsc premium da dostęp do tak zwanego Tunnel Club, gdzie przez szklaną ścianę będzie można obserwować wyjście zawodników na boisko. W strefach hospitality pojawią się też windy i, jak podaje Gazzetta dello Sport, prawdopodobnie ruchome schody.

To właśnie hospitality, a nie sprzedaż biletów zwykłym kibicom, jest kluczowym źródłem przychodów nowoczesnych stadionów. Nowe San Siro ma wyraźnie przebić obecne standardy skalą i różnorodnością oferty.

Nowa nazwa i najbardziej technologiczny stadion Włoch

Nowy obiekt dostanie też nową nazwę. Trwa wyścig o sprzedaż praw do nazewnictwa, podobna transakcja miała miejsce przy stadionie Juventusu, który przyjął nazwę Allianz Stadium. Nowe San Siro ma być najbardziej zaawansowanym technologicznie stadionem we Włoszech: z ekranami wideo oraz pierścieniem LED umieszczonym między pierwszym a drugim poziomem trybun, na którym wyświetlane będą obrazy z meczu, statystyki i reklamy.

Na zewnątrz fasada złożona z kolorowych diod LED tworzyć będzie zmieniające się obrazy, kolor czerwony i niebieski będą się przeplatać, sygnalizując za zamkniętymi oknami, który z dwóch klubów gra tego dnia u siebie. To rozwiązanie efektowne wizualnie, ale rodzi też pytanie o choreografię kibiców: czy w tak precyzyjnie zaprogramowanej przestrzeni wizualnej zostanie jeszcze miejsce na spontaniczne, oddolne tifo, tworzone przez samych fanów? Żółta Ściana w Dortmundzie działa dlatego, że jest prosta i masowa. Nowe San Siro postawić będzie musiało na to samo, mimo że jego DNA jest znacznie bardziej korporacyjne.

Sto milionów na ciszę dla sąsiadów

Nowa arena ma być znacznie cichsza dla okolicznych mieszkańców. Milan i Inter zaplanowali około stu milionów wyłącznie na izolację akustyczną obiektu. Chodzi o ograniczenie hałasu docierającego do budynków przy Via Tesio, które od stadionu dzieli zaledwie nieco ponad 70 metrów. To jeden z tych kosztów, o których kibice rzadko myślą, a które decydują o tym, czy stadion w ogóle może powstać w tej lokalizacji.

Czy nowy obiekt zachowa duszę starego San Siro?

Gazzetta dello Sport ujmuje wyzwanie jednym zdaniem: być nowoczesnym, nie tracąc duszy. Zwiększyć przychody bez zamiany stadionu w teatr. Wprowadzić amerykański zmysł show bez wymazania typowo mediolańskiej rywalizacji, którą znają kibice śpiewający po derbowym zwycięstwie w lokalnym dialekcie i ci, którzy w dzień meczu nie odzywają się do najlepszego przyjaciela z przeciwnego obozu.

Nowe San Siro nie będzie miało charakterystycznych czerwonych filarów ani spiralnych ramp, które przez dekady były wizytówką obiektu. Pierwsze rendery mogą wywołać mieszane uczucia, podobnie jak kiedyś przydomek „Katedra” dla obecnego stadionu brzmiał dziwnie, zanim nabrał sensu. Stadion, jak przypomina Gazzetta dello Sport, jest jak człowiek: liczy się nie tylko wygląd, ale emocje przeżywane w środku, w sobotni wieczór jesienią, gdy 71 499 innych kibiców wstrzymuje razem oddech przed karnym w derbowym meczu.

Najczęściej zadawane pytania

Ile osób pomieści nowe San Siro?

Nowy stadion ma pomieścić 71 500 kibiców, więcej niż pierwotnie planowane 60 000 miejsc, co uplasuje go w piątce największych aren w Europie pod względem pojemności.

Kto zaprojektował nowy stadion Milanu i Interu?

Projekt podpisuje 91-letni Norman Foster, odpowiedzialny między innymi za stadion Wembley, arenę Lusail, nowy Reichstag w Berlinie i siedzibę Apple w Cupertino.

Kiedy obecne San Siro zostanie rozebrane?

Kluby planują przeprowadzkę do nowego stadionu za sześć lat, a rozbiórkę obecnego obiektu przewidują na 2033 rok.

Czy kibice stracą miejsca przy przejściu z trzech poziomów trybun na dwa?

Nowy stadion ma pomieścić 71 500 kibiców, a pojemność obecnego San Siro jest zbliżona. Mimo zmniejszenia liczby poziomów trybun z trzech do dwóch, całkowita pojemność nie spada, osiąga się ją przez inne rozłożenie i nachylenie trybun pod kątem 37 stopni.

Czy podczas budowy nowego stadionu mecze będą rozgrywane w obecnym San Siro?

Gazzetta dello Sport nie podaje szczegółów dotyczących ewentualnego stadionu tymczasowego. Wiadomo jedynie, że przeprowadzka do nowego obiektu nastąpi za sześć lat, a rozbiórka starego, w 2033 roku.

Ile będą kosztować bilety na nowym stadionie?

Gazzetta dello Sport nie podaje cen biletów. Wiadomo natomiast, że kluczowym źródłem przychodów mają być strefy hospitality, a nie sprzedaż biletów zwykłym kibicom.