Clément Turpin – francuski sędzia, członek elitarnej grupy arbitrów UEFA od 2012 roku i jeden z najbardziej doświadczonych arbitrów świata – prowadzi już czwarty mecz na mundialu 2026 w USA, w tym dwa z udziałem Anglii. W jego dorobku są finały Ligi Mistrzów i Ligi Europy, słynny incydent z Tuchelem oraz kluczowe decyzje w spotkaniach reprezentacyjnych na najwyższym poziomie.
Nazwisko Clément Turpin wraca w rozmowach o mundialu w USA za każdym razem, gdy na boisku pojawia się Anglia. Francuski sędzia prowadził już starcie z Chorwacją w fazie grupowej, a teraz prowadzi ćwierćfinał z Norwegią. To dla niego czwarty mecz na tym turnieju i drugi z udziałem angielskiej reprezentacji. W środowisku piłkarskim Turpin nie jest nazwiskiem przypadkowym, to jeden z najbardziej doświadczonych arbitrów europejskich, z finałami Ligi Mistrzów i Ligi Europy na koncie.
Najważniejsze:
- Turpin jest sędzią międzynarodowym FIFA od 2010 roku i członkiem elitarnej grupy arbitrów UEFA od 2012 roku
- Prowadził finały Ligi Europy (2021) i Ligi Mistrzów (2022), a wcześniej został uznany najlepszym sędzią Francji
- W 2023 roku wysłał Thomasa Tuchela na trybuny podczas meczu Bayern Monachium z Manchesterem City w Lidze Mistrzów, a trener ocenił potem jego sędziowanie bardzo nisko
- Na mundialu w USA to jego czwarty mecz, w starciu z Chorwacją kazał powtórzyć rzut karny po nieudanej próbie Harry’ego Kane’a
Od francuskiej ekstraklasy do światowych finałów
Clément Turpin urodził się 16 maja 1982 roku w Oulins. Od sezonu 2008/2009 prowadzi mecze Ligue 1, czyli francuskiej ekstraklasy piłkarskiej. Status sędziego międzynarodowego FIFA otrzymał w 2010 roku, a od 2012 roku znajduje się w elitarnej grupie arbitrów UEFA, gronie zarezerwowanym dla arbitrów prowadzących najważniejsze mecze klubowe w Europie. To rozróżnienie jest istotne: nie każdy sędzia FIFA trafia do elity UEFA, a obecność w tej grupie oznacza regularne delegacje do Ligi Mistrzów i kluczowych meczów reprezentacyjnych.
Wcześnie zaczął też sędziować na arenie reprezentacyjnej. Był arbitrem meczu eliminacyjnego do Mistrzostw Świata 2014 między Mołdawią a Ukrainą. W maju 2016 roku francuska federacja piłkarska uznała go najlepszym sędzią w kraju, a kilka miesięcy później poprowadził dwa spotkania Euro 2016 rozgrywanego we Francji: Austria–Węgry oraz Irlandia Północna–Niemcy. Tego samego roku był jednym z pięciu sędziów UEFA wyznaczonych do prowadzenia turnieju piłkarskiego mężczyzn na igrzyskach olimpijskich w Brazylii.
Finały Ligi Mistrzów i Ligi Europy, szczyt kariery arbitrażowej
Rok po Euro 2016 Turpin sędziował na Mistrzostwach Świata U-17 w Indiach, a w 2018 roku FIFA oficjalnie ogłosiła jego udział w Mistrzostwach Świata w Rosji, z Cyrilem Gringore’em i Nicolasem Danosem jako asystentami.
Czytaj także: VAR na mundialu 2026: im dokładniejsza technologia, tym większe kontrowersje
Latem 2020 roku poprowadził derby Sofii między Lewskim a Sławią. W maju 2021 roku poprowadził finał Ligi Europy między Villarrealem a Manchesterem United. Rok później UEFA powierzyła mu finał Ligi Mistrzów między Liverpoolem a Realem Madryt. Oba finały europejskie w kolejnych sezonach, to skala zaufania, jakim UEFA darzy Turpina i zarazem odpowiedź na pytanie, gdzie plasuje się wśród arbitrów kontynentu.
W 2024 roku sędziował na Euro w Niemczech, a teraz prowadzi mecze Mistrzostw Świata 2026 w Stanach Zjednoczonych.
Głośna historia z Tuchelem, co mówi o Turpinie?
Turpin i Thomas Tuchel mają za sobą wspólną historię, o której głośno było w środowisku piłkarskim. Francuski sędzia wysłał niemieckiego trenera na trybuny podczas ćwierćfinałowego meczu Ligi Mistrzów, w którym Bayern Monachium odpadł z rozgrywek po starciu z Manchesterem City w 2023 roku. Tuchel ocenił później sędziowanie Turpina jako „Grade E”, czyli najniżej z możliwych ocen wystawianych arbitrom przez trenerów.
Czytaj także: MŚ 2026 z nową technologią: sztuczna inteligencja, skanowanie ciała i automatyczne spalony
Ekspert The Athletic ds. sędziowania, Graham Scott, pisał przed meczem Anglii z Chorwacją na obecnym mundialu, że wśród sędziów Turpin ma opinię osoby zachowującej spokój niezależnie od tego, co dzieje się na boisku. Według Scotta to świadoma strategia Francuza, mająca pomóc mu utrzymać kontrolę nad meczem i własnymi emocjami, i zwykle się sprawdza. Ekspert zaznaczył, że wyjątkowo wysoka liczba żółtych kartek pokazanych w meczu Bayernu z City była odstępstwem od reguły, bo zazwyczaj Turpin pokazuje ich stosunkowo mało.
Scott podzielił się też własnymi doświadczeniami z prowadzenia meczów Tuchela w Premier League, był sędzią czwartym podczas jednego z pierwszych spotkań Niemca na ławce Chelsea, jeszcze bez publiczności z powodu pandemii. Mimo ostrzeżeń kolegów z kręgów UEFA, że Tuchel bywa trudnym rozmówcą, w tamtym meczu okazał się sympatyczny i uprzejmy. Scott zauważył jednak, że z powrotem kibiców i gorszymi wynikami Chelsea u trenera zaczął być widoczny stres, choć nigdy nie przekraczał on granic i zazwyczaj reagował na argumenty.
Historia z Tuchelem pokazuje coś istotnego dla oceny Turpina jako arbitra: nawet jeśli naraził się jednemu z głośniejszych trenerów współczesnej piłki, UEFA nie odsunęła go od wielkich meczów, wręcz przeciwnie, powierzała mu kolejne finały i wielkie turnieje. To wymowna odpowiedź instytucji na temat jej oceny jego pracy.
Turpin na mundialu w USA, kontekst napięć wokół sędziowania
Obecny turniej przebiega w napiętej atmosferze wokół arbitrażu. The Athletic wymienia między innymi kontrowersje związane z czerwoną kartką dla Folarina Baloguna oraz skargi Egiptu na sędziowanie w przegranym meczu 1/8 finału z Argentyną. W takim klimacie każda decyzja arbitra jest analizowana z wyjątkową dokładnością, a sędziowie prowadzący mecze faworytów stają się postaciami niemal tak samo eksponowanymi jak sami zawodnicy.
Turpin poprowadził już mecz fazy grupowej Anglii z Chorwacją, w którym przyznał reprezentacji Kane’a rzut karny. Gdy kapitan Anglii nie trafił z pierwszej próby, sędzia nakazał powtórzenie egzekucji, uznając, że doszło do wejścia na pole karne przez Joška Gvardiola oraz nieprawidłowej pozycji bramkarza Dominika Livakovicia, który stał przed linią bramkową. Za drugim podejściem Kane trafił do siatki.
Teraz Francuz prowadzi ćwierćfinał Anglii z Norwegią, czwarty mecz na tym mundialu i drugi z udziałem angielskiej reprezentacji.
Kariera Turpina w skrócie
| Wydarzenie | Rok | Ranga |
|---|---|---|
| Start sędziowania w Ligue 1 | 2008/2009 | Liga krajowa |
| Status sędziego międzynarodowego FIFA | 2010 | Awans na poziom FIFA |
| Elitarna grupa arbitrów UEFA | 2012 | Awans do europejskiej elity |
| Najlepszy sędzia Francji i Euro 2016 | 2016 | Wyróżnienie krajowe + turniej reprezentacyjny |
| Mistrzostwa Świata w Rosji | 2018 | Turniej reprezentacyjny |
| Finał Ligi Europy (Villarreal, Man United) | 2021 | Finał europejski |
| Finał Ligi Mistrzów (Liverpool, Real Madryt) | 2022 | Finał europejski (szczyt kariery klubowej) |
| Euro 2024 w Niemczech | 2024 | Turniej reprezentacyjny |
| Mistrzostwa Świata w USA | 2026 | Turniej reprezentacyjny |
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się sędzia FIFA od sędziego elitarnej grupy UEFA?
Status sędziego FIFA oznacza uprawnienie do prowadzenia meczów międzynarodowych pod egidą tej organizacji, eliminacji mistrzostw świata, turniejów reprezentacyjnych. Elitarna grupa UEFA to odrębne, węższe grono arbitrów wybranych przez UEFA do prowadzenia najważniejszych meczów klubowych w Europie, w tym Ligi Mistrzów i finałów europejskich. Turpin należy do obu kategorii, FIFA od 2010 roku, elita UEFA od 2012 roku.
Dlaczego sędzia może nakazać powtórzenie rzutu karnego?
Przepisy piłkarskie przewidują powtórzenie rzutu karnego między innymi wtedy, gdy zawodnicy wbiegną na pole karne przed uderzeniem lub gdy bramkarz opuści linię bramkową przed strzałem. W meczu Anglii z Chorwacją Turpin uznał, że doszło do obu tych naruszeń jednocześnie, wejścia na pole karne przez Gvardiola i nieprawidłowej pozycji bramkarza Livakovicia, i nakazał powtórzenie egzekucji.
Czy incydent z Tuchelem zaszkodził karierze Turpina?
Według dostępnych informacji nie. Po tym zdarzeniu UEFA nadal delegowała Turpina do prowadzenia kluczowych meczów, w tym Euro 2024 i obecnego Mistrzostw Świata. Fakt, że prowadzi na tym turnieju już czwarty mecz, w tym ćwierćfinał, sugeruje, że federacje piłkarskie oceniają jego pracę pozytywnie, niezależnie od oceny wystawionej przez Tuchela.
Czy Turpin sędziował wcześniej jakieś mecze z udziałem angielskiej reprezentacji?
Źródła nie wymieniają wcześniejszych meczów Anglii prowadzonych przez Turpina przed obecnym mundialem. Na turnieju w USA poprowadził dwa spotkania z udziałem Anglii: mecz grupowy z Chorwacją i ćwierćfinał z Norwegią.
Fot. Manfred Werner – Tsui / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)
Komentarze (0)