Como – miasto nad jeziorem Lario. Historia, zabytki i praktyczny przewodnik

Como to miasto w Lombardii nad jeziorem Lario, blisko granicy szwajcarskiej – zarazem kurort z neoklasycznymi willami i kościołami romańskimi, jak i ośrodek z ponad dwa tysiące lat historii. To tu urodził się Alessandro Volta, wynalazca baterii, a jedwabnicze tradycje z XVIII wieku do dziś kształtują wizerunek miasta. Sprawdź, co warto zobaczyć, jak dojechać i co czyni Como wyjątkowym na tle regionu.

Nad jeziorem, które nosi tę samą nazwę, leży miasto o dwóch twarzach: z jednej strony kurort z willami i ogrodami przyciągający turystów z całej Europy, z drugiej ośrodek z ponad dwa tysiące lat historii, sięgającej czasów rzymskich fortec i longobardzkich królestw.

Najważniejsze:

• Como leży w Lombardii, tuż przy granicy ze Szwajcarią, nad jeziorem zwanym też Lario, to czyni je jednym z najlepiej skomunikowanych kurortów północnych Włoch
• Miasto powstało jako rzymska osada, której początki sięgają czasów rzymskich
• To rodzinne miasto Alessandra Volty, wynalazcy baterii, papieża Innocentego XI, a także Pliniusza Starszego i Pliniusza Młodszego
• Bliskość Mediolanu sprawia, że Como funkcjonuje zarówno jako turystyczna destynacja, jak i miasto z własnym życiem akademickim i przemysłowym dziedzictwem jedwabnictwa

Gdzie leży Como i ile ma mieszkańców

Como to miasto w regionie Lombardia, pełniące funkcję stolicy prowincji o tej samej nazwie. Leży na południowo-zachodnim krańcu jeziora Como, zwanego też Lario lub Lago di Como, blisko granicy ze Szwajcarią, co od wieków czyniło je ważnym punktem na handlowych i turystycznych szlakach alpejskich. Według ostatnich dostępnych danych, pochodzących z 2015 roku, miasto zamieszkiwało niespełna 85 tysięcy osób przy gęstości zaludnienia 2300 osób na kilometr kwadratowy.

Dla porównania: to miasto średniej wielkości jak na włoskie standardy, zdecydowanie mniejsze od pobliskiego Mediolanu, z którym jest jednak ściśle powiązane komunikacyjnie i gospodarczo. Ta bliskość metropolitalnego centrum sprawia, że Como nie jest wyłącznie spiącą miejscowością wypoczynkową, działa tu uczelnia Politechniki Mediolańskiej oraz Uniwersytet Insubrii, co nadaje miastu charakter wielofunkcyjny.

Rzymska twierdza, która stała się Novum Comum

Jak podaje polska Wikipedia, w 196 roku p.n.e. Rzymianie założyli w miejscu wcześniejszej osady twierdzę graniczną.

Longobardowie, Frankowie i narodziny miejskiej komuny

Po upadku zachodniego Cesarstwa Rzymskiego losy Como podążały za resztą Lombardii.

Polska Wikipedia dodaje, że w 1335 roku miejscowość przeszła pod panowanie Mediolanu, a na początku osiemnastego wieku przeżywała złoty okres dzięki rozwojowi przemysłu jedwabniczego i tekstylnego. To właśnie jedwabnicza przeszłość tłumaczy, dlaczego Como do dziś bywa kojarzone z luksusem i wyrafinowaniem, historyczne tradycje rzemieślnicze odcisnęły trwały ślad na charakterze miasta.

Zabytki, wokół których toczy się życie miasta

Como słynie z bogatej mieszanki architektury sakralnej i świeckiej, gromadzącej style od romańskiego po neoklasyczny i modernistyczny. Poniższa tabela porządkuje najważniejsze obiekty, wskazując też ich obecny charakter, czy to wciąż miejsce kultu, czy raczej cel turystyczny lub muzeum.

Zabytek	Data powstania	Charakterystyka	Stan i dostęp
Kościół Sant’Abbondio	budowa od 1063, konsekracja 1095	Wczesnoromański kościół opactwa benedyktyńskiego z XIV-wiecznymi freskami w absydzie	Czynny kościół, otwarty dla zwiedzających
Kościół San Fedele	1120	Zbudowany na miejscu wcześniejszej karolińskiej budowli	Czynny kościół
Broletto (Stary Ratusz)	od 1215	Stary Ratusz	Historyczny budynek przy centrum miasta
Katedra w Como	1396–XVI w., kopuła z 1744	Gobeliny i obrazy ołtarzowe Bernardina Luiniego i Gaudenzia Ferrariego; kopuła projektu Filippa Juvarry	Czynna katedra, siedziba diecezji
Villa Olmo	1797	Neoklasyczna willa z ogrodami	Obiekt publiczny, ogrody ogólnodostępne
Tempio Voltiano	1927	Klasycystyczne muzeum poświęcone Alessandrowi Volcie, otwarte w setną rocznicę śmierci fizyka	Muzeum publiczne w ogrodach miejskich

Polska Wikipedia wymienia ponadto zamek Baradello, zbudowany w miejscu dawnego Comum Oppidum, oraz Latarnię Volty (Faro Voltiano). Teatro Sociale uzupełnia obraz miasta jako ośrodka kultury.

Słynni mieszkańcy Como

Miasto to miejsce urodzin i wiecznego spoczynku Alessandra Volty, fizyka i wynalazcy prototypu baterii, na którego cześć wzniesiono muzeum Tempio Voltiano oraz latarnię Faro Voltiano. Z Como pochodził też Benedetto Odescalchi, który później zasiadł na tronie papieskim jako Innocenty XI. Z miasta wywodzą się również Pliniusz Starszy i Pliniusz Młodszy, Paolo Giovio oraz Antonio Sant’Elia. Polska Wikipedia dodaje z kolei, że miasto było schronieniem dla przodków słynnego Giacoma Casanovy, opisanych w jego biografii.

Ta lista pokazuje, że Como nie jest zwykłym kurortem, to miasto, które przez stulecia przyciągało i wydawało ludzi wywierających wpływ na naukę, literaturę, Kościół i architekturę.

Jak dojechać i skąd warto to zrobić

Miasto obsługują dwie sieci kolejowe, co czyni je jednym z lepiej skomunikowanych ośrodków w tej części Włoch. Włoskie Koleje Państwowe (Ferrovie dello Stato) obsługują stację Como San Giovanni, zapewniającą połączenia zarówno z Mediolanem, jak i w kierunku granicy szwajcarskiej, to kluczowy węzeł dla turystów przyjeżdżających z południa i dla dojeżdżających do pracy w Mediolanie. Mediolańskie Koleje Północne (Ferrovie Nord Milano) obsługują z kolei stacje Como Nord Lago, Como Borghi Università i Como Camerlata, tworząc alternatywną siatkę połączeń regionalnych.

Wewnątrz miasta kursuje kilkanaście linii autobusowych, w tym linia numer 1 łącząca stację kolejową Chiasso po szwajcarskiej stronie granicy z dzielnicą San Fermo, co dobrze ilustruje transgraniczny charakter aglomeracji. Na wzgórze Brunate można wjechać kolejką linowo-terenową (funicolare), skąd roztacza się widok na całe jezioro. Przez okolice przebiega autostrada A8 oraz trasa europejska E35, a po jeziorze pływają statki żeglugi Navigazione Lago di Como łączące poszczególne miejscowości nad brzegiem.

Miasto prowadzi współpracę partnerską z niemiecką Fuldą, japońskim Tokamachi, palestyńskim Nablusem i izraelską Netanją, co wskazuje na szerokie ambicje międzynarodowe stosunkowo niewielkiego, bo osiemdziesięciopięciotysięcznego ośrodka.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Como to drogi kurort?

Źródła, na których opiera się ten artykuł, nie podają danych cenowych. Wiadomo jednak, że miasto przyciąga turystów dzięki wyjątkowemu położeniu nad jeziorem i bliskiej granicy szwajcarskiej, a jego historyczne związki z luksusowym przemysłem jedwabniczym i obecność neoklasycznych willi sugerują raczej prestiżowy niż budżetowy charakter destynacji.

Czy warto spędzić w Como weekend?

Zależy od zainteresowań. Miłośnicy architektury znajdą tu obiekty z różnych epok, od wczesnoromańskiego Sant’Abbondio po nowożytne budowle. Osoby zainteresowane historią nauki mogą odwiedzić muzeum Tempio Voltiano poświęcone Aleksandrowi Volcie. Na jezioro Como można wypłynąć statkiem żeglugi Navigazione Lago di Como, a widok z wzgórza Brunate osiągnąć kolejką linową. Połączenia kolejowe pozwalają dotrzeć tu bezpośrednio z Mediolanu.

Kto założył miasto Como?

Polska Wikipedia podaje, że rzymska twierdza graniczna powstała w 196 roku p.n.e.

Kto jest najsłynniejszym mieszkańcem Como?

Najbardziej rozpoznawalnym rodowitym mieszkańcem miasta jest Alessandro Volta, fizyk i wynalazca prototypu baterii, którego upamiętnia muzeum Tempio Voltiano i latarnia Faro Voltiano. Jednak lista słynnych comaskańczyków jest długa: obejmuje Pliniusza Starszego i Pliniusza Młodszego, papieża Innocentego XI, architekta futurystycznego Antonia Sant’Elię oraz Cosimę Wagner.

Jakie zabytki warto zobaczyć w Como?

Do najważniejszych należą katedra w Como z kopułą zaprojektowaną przez Filippa Juvarra i gobelinami z XVII wieku, wczesnoromański kościół Sant’Abbondio z XIV-wiecznymi freskami, ratusz Broletto, neoklasyczna Villa Olmo z ogrodami oraz muzeum Tempio Voltiano.

Fot. Luca Casartelli / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0)