Pentagon milczy, Litwa mówi wprost: broń jądrowa na wschodniej flance NATO to już nie science fiction

Litwa potwierdza rozmowy o broni jądrowej, Polska zaprzecza, a Pentagon odmawia komentarza. Co tak naprawdę dzieje się na wschodniej flance NATO?

Jedna kwestia, trzy różne podejścia – i mnóstwo pytań bez odpowiedzi. Temat ewentualnego rozmieszczenia amerykańskiej broni jądrowej w Polsce i na Litwie wywołał lawinę sprzecznych sygnałów z różnych stolic. Pentagon zachowuje kamienny spokój, Wilno mówi otwarcie, a Warszawa wysyła mieszane komunikaty.

Wszystko zaczęło się od doniesień brytyjskiego dziennika „Financial Times”, który jako pierwszy napisał, że Stany Zjednoczone rozważają rozszerzenie rozmieszczenia broni jądrowej poza kraje, w których dotychczas stacjonują tak zwane samoloty podwójnego zastosowania – czyli maszyny zdolne do przenoszenia zarówno uzbrojenia konwencjonalnego, jak i nuklearnego. Jak podaje „Financial Times”, kraje wschodniej flanki NATO, w tym Polska i część państw bałtyckich, miały wyrazić zainteresowanie przyjęciem takiej infrastruktury.

Pentagon nie komentuje, ale i nie zaprzecza

Reakcja amerykańskiego Departamentu Obrony była klasycznie dyplomatyczna. Przedstawiciel Pentagonu zaznaczył, że instytucja ta nie odnosi się do doniesień medialnych ani spekulacji na temat ewentualnych decyzji o rozmieszczeniu sił. Dodał jedynie, że Stany Zjednoczone wraz z NATO nieustannie monitorują sytuację bezpieczeństwa i podejmują działania konieczne do utrzymania wiarygodnego i skutecznego odstraszania. Ani potwierdzenia, ani zaprzeczenia – klasyczne „no comment” w stylu Waszyngtonu.

Litwa stawia sprawę jasno

Zupełnie inaczej do sprawy podszedł minister obrony Litwy Robertas Kaunas. Podczas spotkania z dziennikarzami w litewskim Sejmie na początku czerwca przyznał wprost, że rozmowy na ten temat faktycznie się toczą. Zaznaczył jednak, że szczegóły objęte są klauzulą poufności, więc nie może wchodzić w detale. Jak podaje PAP, minister podkreślił, że Litwa zdecydowanie nie pozostaje bierna w tej kwestii. Dodał, że obecność broni jądrowej wzmacnia bezpieczeństwo, a państwa powinny aktywnie dbać o własną obronność i skuteczne odstraszanie potencjalnych agresorów.

Polska gra na dwóch fortepianach

W przypadku Polski sytuacja jest nieco bardziej skomplikowana. Wiceszef Ministerstwa Obrony Narodowej Paweł Zalewski potwierdził, że toczą się rozmowy dotyczące potencjalnej roli naszego kraju w systemie odstraszania nuklearnego NATO. To jednak inne sformułowanie niż bezpośrednie potwierdzenie negocjacji w sprawie fizycznego rozmieszczenia broni na polskim terytorium. Różnica może wydawać się subtelna, ale w języku dyplomacji ma ogromne znaczenie.

Co to są samoloty DCA i dlaczego są tak ważne?

Kluczowym pojęciem w całej tej historii są właśnie wspomniane samoloty DCA, czyli Dual Capable Aircraft – maszyny podwójnego zastosowania. To właśnie one stanowią jeden z filarów nuklearnej polityki odstraszania NATO. Ewentualne pojawienie się takiej infrastruktury w Polsce czy na Litwie oznaczałoby dołączenie tych krajów do grona państw, które aktywnie uczestniczą w tej części sojuszniczej architektury bezpieczeństwa. Jak wynika z informacji „Financial Times”, rozmowy w tej sprawie mają się odbywać w ramach oficjalnych struktur Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Wschodnia flanka NATO coraz głośniej mówi o bezpieczeństwie

Cała debata wpisuje się w szerszy trend – kraje położone najbliżej potencjalnych zagrożeń od dłuższego czasu domagają się silniejszej obecności sojuszniczych zasobów na swoim terytorium. Polska, kraje bałtyckie i inni sąsiedzi ze wschodniej flanki konsekwentnie zabiegają o wzmocnienie gwarancji bezpieczeństwa. Temat broni jądrowej jest w tej dyskusji nowy i z pewnością wywołujący więcej emocji niż typowe rozmowy o liczbie czołgów czy żołnierzy. Sprzeczne sygnały płynące z Warszawy, Wilna i Waszyngtonu pokazują, że temat jest delikatny nawet jak na standardy dyplomacji wojskowej.