Radio Zet ruszyło w 1990 roku jako Radio Gazeta, z pożyczonym sprzętem i francuskim kapitałem, by w kilka lat stać się ogólnopolską stacją komercyjną. Dziś jest wiceliderem rynku z 14,6 proc. słuchalności, choć jego mapa wyników lokalnych jest zaskakująco nierówna: lider w Warszawie i Szczecinie, ale trzecia lub piąta stacja w Krakowie, Toruniu i Radomiu.
Założone dzięki zagranicznemu wsparciu technicznemu, przemianowane w środku kampanii wyborczej i kilkukrotnie sprzedawane w ciągu jednego roku, Radio Zet to studium tego, jak buduje się rynkowego wicelidera w warunkach całkowitego braku tradycji komercyjnego radia w Polsce.
Najważniejsze:
- Stacja ruszyła 28 września 1990 roku pod pierwotną nazwą Radio Gazeta i była drugą prywatną rozgłośnią w Warszawie, ale zarazem pierwszą o charakterze w pełni komercyjnym, bez precedensu i bez wzorca do naśladowania.
- Szyld zmieniono na Radio Zet podczas kampanii wyborczej 1990 roku, aby odciąć się od skojarzeń politycznych i zabezpieczyć niezależność redakcyjną, był to gest programowy, nie tylko marketingowy.
- W 2018 roku właściciel grupy Eurozet zmienił się, co było symptomem szerszego kryzysu europejskich mediów analogowych, a nie tylko efektem jednej transakcji.
- Badanie Radio Track za lipiec–wrzesień 2025 przyznało stacji udział na poziomie 14,6 proc. w grupie słuchaczy od 15 do 75 lat, co dało jej pozycję wicelidera rynku, tuż za RMF FM.
- Mapa słuchalności jest geograficznie nierówna: stacja prowadzi w Warszawie i Szczecinie, ale w Krakowie, Toruniu czy Radomiu plasuje się znacznie niżej, co pokazuje, że siła ogólnopolska nie zawsze przekłada się na dominację lokalną.
Jak Radio Gazeta stało się Radiem Zet
Zanim powstała rozgłośnia, od 2 do 8 maja 1990 roku mieszkańcy Warszawy mogli odbierać sygnał francuskiego nadawcy Radio France Internationale, emitowanego na falach krótkich. Ostatniego dnia tej okazjonalnej emisji ogłoszono, że RFI zawarło porozumienie z wydawcą Gazety Wyborczej o wspólnym projekcie radiowym. Gazeta Wyborcza była wówczas nie tylko tytułem prasowym, lecz symbolem transformacji ustrojowej, a powiązanie jej marki z nową stacją miało konkretne znaczenie wizerunkowe i środowiskowe. Projekt cieszył się też poparciem Adama Michnika.
Rozgłośnia ruszyła 28 września 1990 roku jako Radio Gazeta i była wtedy drugą prywatną stacją w stolicy, po Radiu S, ale pierwszą komercyjną. Za projektem stał Andrzej Woyciechowski, który objął stanowisko pierwszego prezesa, a wspólnie z nim stację tworzyli Leszek Stafiej i Janusz Weiss. Pierwszy program poprowadził Rafał Korsak, a otwierającym antenę utworem była „Wuthering Heights” Kate Bush.
Czytaj także: Radio Złote Przeboje – historia, format i ewolucja jednej z największych sieci radiowych w Polsce
Kluczowe było wsparcie zewnętrzne: finansowo zaangażowała się francuska organizacja Euro Libre, zaś RFI użyczyło sprzętu nadawczego i studyjnego na okres rozruchu. Bez tego zaplecza uruchomienie stacji w tak krótkim czasie byłoby w zasadzie niemożliwe, Polska nie dysponowała wtedy ani rynkiem sprzętu radiowego, ani kadrą inżynierską poza strukturami państwowego nadawcy. Nadajnik stanął na ostatnim piętrze hotelu Marriott, a nocne pasmo antenowe stacja wypełniała francuskojęzycznymi audycjami partnera, co było elementem zawartej umowy, nie tylko techniczną koniecznością.
Zmiana nazwy w cieniu kampanii wyborczej
Nazwa Radio Gazeta nie przetrwała długo. W trakcie kampanii wyborczej 1990 roku założyciele zdecydowali o zmianie szyldu właśnie po to, by zachować polityczną niezależność stacji. Decyzja ta wiele mówi o ówczesnym klimacie: w Polsce dopiero kształtował się model mediów komercyjnych wolnych od partyjnych uwikłań, a człon „Gazeta” w nazwie mógł jednoznacznie kojarzyć się ze środowiskiem związanym z konkretną stroną sceny politycznej. Rebranding był więc deklaracją niezależności, a nie tylko operacją marketingową. Logotyp po zmianie nazwy zaprojektował Leszek Wilk, wyłoniony w drodze otwartego konkursu graficznego.
Stacja zmieniała też siedziby: zaczynała w budynku Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego przy ulicy Nowy Świat, wiosną 1992 roku przeniosła się na ulicę Piękną, a od połowy 2001 roku działa przy ulicy Żurawiej.
Wyścig z RMF FM i pierwsze spory o prawa antenowe
Obie największe komercyjne rozgłośnie w Polsce, Radio Zet i RMF FM, uzyskały koncesje ogólnopolskie, co zapoczątkowało otwartą rywalizację między nimi. Krakowska stacja jako pierwsza uruchomiła ogólnopolską emisję i ten detal rywalizacji o pierwszeństwo dobrze ilustruje, jak gorący był ten rynek już u progu ekspansji. W tym samym roku założyciel Radia Zet prowadził spór z Programem Pierwszym Polskiego Radia o prawo do relacjonowania zimowych igrzysk olimpijskich, co pokazuje, że od samego początku komercyjne radio walczyło o prawa dotąd zastrzeżone dla nadawcy publicznego.
Karuzela właścicieli: co napędzało zmiany?
Historia własnościowa Radia Zet to osobny rozdział, który wymaga kontekstu. Na początku spółką Radio Gazeta w zdecydowanej większości władała Agora i jeden z pierwszych poważnych graczy komercyjnych na polskim rynku medialnym po 1989 roku. Agora następnie ograniczyła swoje zaangażowanie, zachowując mniejszościowy pakiet, a kontrolę przejęła spółka powiązana z założycielem stacji, z kolei ta była połączona z dużym francuskim koncernem medialnym Lagardère, właścicielem między innymi stacji Europe 1. Wejście tego koncernu oznaczało dla Radia Zet dostęp do kapitału i do know-how jednej z największych europejskich grup mediowych tamtego czasu.
Na początku 2018 roku Lagardère zdecydował się zbyć grupę Eurozet, skupiającą między innymi Radio Zet. Nie była to decyzja przypadkowa: europejskie media przez całą drugą dekadę XXI wieku zmagały się z kurczącymi przychodami reklamowymi, rosnącą konkurencją platform streamingowych i presją cyfryzacji. Wychodzenie wielkich koncernów z aktywów radiowych było w tym czasie trendem, nie wyjątkiem. Nabywcą w kwietniu 2018 roku została czeska grupa Czech Media Invest, jednak już w październiku tego samego roku stacja po raz kolejny trafiła na sprzedaż. Tak krótki odstęp między zakupem a kolejną ofertą sprzedaży sugeruje, że nowy właściciel zrewidował swoją ocenę inwestycji lub nie zdołał wdrożyć planowanej strategii. Wśród zainteresowanych wymieniano Agorę, PMPG Polskie Media, Fratrię, ZPR Media oraz Zbigniewa Jakubasa.
Finał transakcji nastąpił w lutym 2019 roku, gdy Agora SA poinformowała w komunikacie giełdowym o nabyciu udziałów w Eurozet od Czech Media Invest. Obok Agory, obejmującej 40 proc. udziałów, do spółki weszła jako współwłaściciel posiadający 60 proc. udziałów spółka SFS Ventures. Dla Agory był to powrót do aktywu, z którym była związana u samego zarania, i wyraźny sygnał, że wydawca prasowy szuka dywersyfikacji przychodów w radiu w czasach, gdy rynek prasy drukowanej systematycznie maleje. Dla słuchaczy zmiany własnościowe nie przekładają się bezpośrednio na to, co słychać w głośniku, jednak kondycja finansowa właściciela ma realny wpływ na inwestycje w technologię i zasięg. Tę zależność widać choćby w tym, że stacja inwestowała w technologię i oprawę muzyczną.
Słuchalność: lider w stolicy i Szczecinie, ale nie wszędzie
Dane o słuchalności ujawniają stację silną ogólnopolsko, lecz wyraźnie niejednorodną regionalnie. Badanie Radio Track przeprowadzone przez Millward Brown SMG/KRC wykazało, że w trzecim kwartale 2025 roku udział Radia Zet wśród słuchaczy w wieku od 15 do 75 lat osiągnął 14,6 proc., plasując stację na drugiej pozycji za RMF FM. Wyniki z poszczególnych miast za okres marzec–sierpień 2025 odsłaniają jednak znacznie bardziej zróżnicowany obraz.
| Miasto | Udział słuchalności | Pozycja (marzec–sierpień 2025) |
|---|---|---|
| Warszawa | 14,8% | Lider |
| Szczecin | 17,5% | Lider |
| Częstochowa | 20,6% | Wicelider |
| Rzeszów | 16,7% | Wicelider |
| Bydgoszcz | 15,0% | Wicelider |
| Łódź | 14,7% | Wicelider |
| Lublin | 13,4% | Wicelider |
| Białystok | 13,3% | Wicelider |
| Trójmiasto | 12,5% | Wicelider |
| Aglomeracja Śląska | 8,6% | Wicelider |
| Wrocław | 8,3% | Wicelider |
| Poznań | 8,8% | 3. miejsce |
| Kielce | 11,8% | 3. miejsce |
| Kraków | 6,2% | 3. miejsce |
| Radom | 12,5% | 5. miejsce |
| Toruń | 7,8% | 5. miejsce |
Rozbieżności między miastami są znaczące i warte refleksji. W Częstochowie stacja zbliża się do jednej piątej całego lokalnego rynku słuchaczy, podczas gdy w Krakowie ledwo przekracza 6 proc. i zajmuje trzecie miejsce. Kraków i Poznań to ośrodki z silnymi lokalnymi tradycjami medialnymi i wieloletnią obecnością regionalnych konkurentów, co może tłumaczyć, dlaczego ogólnopolska marka trudniej przebija się tam niż w miastach o mniej rozbudowanej alternatywie lokalnej. Warszawa i Szczecin, gdzie Radio Zet zajmuje pierwszą pozycję, to rynki, na których stacji udało się zbudować przewagę, której nie osiąga w skali całego kraju. Dane dla Olsztyna, gdzie stacja plasuje się na piątym miejscu z wynikiem 6,6 proc., pochodzą z wcześniejszego okresu pomiarowego i nie są bezpośrednio porównywalne z pozostałymi miastami w tabeli.
Nagroda im. Andrzeja Woyciechowskiego
Od 2005 roku stacja przyznaje nagrodę upamiętniającą swojego założyciela i pierwszego prezesa. To jedno z niewielu wyróżnień branżowych w Polsce ustanowionych przez samą rozgłośnię ku czci konkretnej osoby, co pokazuje, jak ważną rolę Woyciechowski odegrał nie tylko w historii tej stacji, ale i w kształtowaniu modelu komercyjnego radia w Polsce jako takiego.
Najczęściej zadawane pytania
Skąd Radio Zet wzięło pieniądze i sprzęt na start w 1990 roku?
Stacja nie finansowała się samodzielnie od zera. Wsparcia finansowego udzieliła francuska organizacja Euro Libre, a Radio France Internationale użyczyło sprzętu nadawczego i studyjnego na początku działalności. Nadajnik stanął na ostatnim piętrze hotelu Marriott, a nocne pasmo anteny stacja wypełniała w ramach umowy z partnerem, co oznaczało, że współpraca z RFI miała wymiar nie tylko techniczny, ale i programowy.
Dlaczego Radio Zet jest liderem w Warszawie, ale tylko trzecie w Krakowie?
Dane za marzec–sierpień 2025 pokazują, że w Krakowie stacja osiąga 6,2 proc. i zajmuje trzecie miejsce, podczas gdy w Warszawie prowadzi z wynikiem 14,8 proc. Kraków i Poznań to rynki z rozbudowaną konkurencją radiową i silnymi lokalnymi tradycjami medialnymi, co historycznie sprzyja stacjom mocniej zakorzenionym w danym mieście. Paradoksalnie stacja bywa wiceliderem nawet przy niższym bezwzględnym wyniku, jak w aglomeracji śląskiej czy Wrocławiu, co pokazuje, że pozycja zależy też od tego, kto jeszcze rywalizuje w danym rynku.
Dlaczego Lagardère sprzedał grupę Eurozet w 2018 roku?
Holding zdecydował się zbyć swoje aktywa radiowe na początku 2018 roku, wpisując się w szerszy trend wychodzenia dużych europejskich koncernów medialnych z rynku radia. Cyfrowa transformacja rynku reklamowego i rosnąca konkurencja platform streamingowych przez całą drugą dekadę XXI wieku zwiększały presję na przychody tradycyjnych nadawców, co skłaniało właścicieli do restrukturyzacji portfeli aktywów.
Co oznaczał powrót Agory do udziałów w Eurozet po latach nieobecności?
Agora była głównym udziałowcem spółki Radio Gazeta od samego początku, z pakietem wynoszącym 90 proc., po czym ograniczyła swoje zaangażowanie do mniejszościowego pakietu. Kiedy w 2019 roku objęła 40 proc. udziałów w Eurozet, był to powrót wydawcy prasowego do aktywu radiowego w czasie, gdy przychody z reklamy prasowej systematycznie malały. Radio mogło stanowić dla Agory sposób na dywersyfikację źródeł przychodów i zmniejszenie uzależnienia od kurczącego się rynku prasy drukowanej.
Fot. Eurozet / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
Komentarze (0)