Kto pije częściej – Brytyjczycy czy Amerykanie? Co wybierają kobiety, a co mężczyźni na imprezie i przy kolacji? Badanie ankietowe Attest wśród tysiąca konsumentów w USA i UK ujawnia konkretne wzorce: różnice między rynkami, pokoleniami i płciami – oraz to, co nauka mówi o alkoholu jako katalizatorze społecznym.
Piwo od dawna pełni rolę społecznego katalizatora, ułatwia rozmowy, buduje więzi, obniża bariery między obcymi. Badanie ankietowe przeprowadzone wśród tysiąca pełnoletnich konsumentów w USA i Wielkiej Brytanii pokazuje, jak ta rola wygląda w liczbach: kto pije, ile, co i przy jakiej okazji. Wnioski są zaskakujące, i mają konkretne konsekwencje zarówno dla producentów, jak i dla każdego, kto zastanawia się, czy po drugiej stronie Atlantyku pije się tak samo jak u nas.
Najważniejsze:
- Brytyjczycy piją częściej niż Amerykanie: 49% Brytyjczyków sięga po alkohol regularnie, w USA tylko 39%.
- Co trzeci Amerykanin rzadko lub nigdy nie pije, w UK ten odsetek spada do zaledwie jednej piątej.
- Mężczyźni piją częściej i więcej niż kobiety w obu krajach, co ma bezpośrednie przełożenie na to, do kogo kierowane są kampanie reklamowe piwa.
- Piwo wygrywa na grillu i imprezach u obu płci i w każdym wieku; wino dominuje przy kolacji; koktajle przyciągają młodsze kobiety.
- Trend świadomej trzeźwości zakorzenił się silniej w USA niż w UK, zwłaszcza wśród młodych Amerykanów.
Dwa rynki, dwie kultury picia
Badanie platformy badawczej Attest objęło tysiąc pełnoletnich konsumentów w USA i Wielkiej Brytanii. Pytano o częstotliwość picia, ilość spożywanego alkoholu podczas spotkań towarzyskich oraz preferencje dotyczące konkretnych trunków. Wyniki ujawniają nie tylko różnice między krajami, ale też pęknięcia wewnątrz każdego z rynków, między płciami i pokoleniami.
Największa różnica dotyczy podstawowego pytania: czy w ogóle pić. Aż 35% Amerykanów deklaruje, że rzadko lub nigdy nie sięga po alkohol. W Wielkiej Brytanii ten odsetek wynosi zaledwie 19%. Jednocześnie Brytyjczycy znacznie chętniej określają się mianem „okazjonalnych” konsumentów, 32% wobec 27% w USA. Tradycja pubowa ma swoje odzwierciedlenie w liczbach: Wielka Brytania to kraj, w którym alkohol jest głębiej wbudowany w codzienne życie towarzyskie, a abstynencja nadal pozostaje mniej powszechna niż po drugiej stronie Atlantyku.
Co to oznacza dla producentów? Rynek amerykański oferuje pole do ekspansji, zwłaszcza w segmencie nisko- i bezalkoholowym, który może przyciągnąć tę dużą grupę osób niechętnych tradycyjnemu alkoholowi. Rynek brytyjski jest dojrzały i nasycony, ale mniej podatny na falę abstynencji.
| Wskaźnik | USA | Wielka Brytania |
|---|---|---|
| Pije często lub bardzo często | 39% | 49% |
| Pije bardzo często | 17% | 21% |
| Rzadko lub nigdy nie pije | 35% | 19% |
| Określa się jako okazjonalny pijący | 27% | 32% |
Płeć: mężczyźni piją więcej, i to widać w marketingu
Dane Attest potwierdzają jeden z najbardziej utrwalonych wzorców konsumenckich: mężczyźni piją częściej i więcej niż kobiety, i to w obu krajach. W USA regularnie po alkohol sięga 47% mężczyzn i 31% kobiet. W Wielkiej Brytanii różnica jest jeszcze wyraźniejsza: 57% mężczyzn kontra 42% kobiet. Mężczyźni w Stanach piją „bardzo często” ponad dwa razy częściej niż kobiety. Podczas kilkugodzinnej imprezy cztery lub więcej drinków wypije 42% amerykańskich mężczyzn, ale tylko 27% kobiet.
Ten podział ma bezpośrednie przełożenie na rynek. Tradycyjna komunikacja piwna, sport, humor, braterstwo, była od dekad konstruowana z myślą o mężczyznach, bo to oni stanowili i nadal stanowią większość częstych konsumentów. Dane Attest pokazują, że ta logika wciąż ma podstawy w rzeczywistości, choć kobiety są dalekie od abstynencji, po prostu piją rzadziej i wybierają inne okazje oraz inne trunki.
Pokolenie Z kontra millenialsi: kto naprawdę pije najwięcej?
Porównanie pokoleń ujawnia interesującą asymetrię między rynkami. W Wielkiej Brytanii to najmłodsi są najbardziej aktywnymi konsumentami: 56% osób w wieku 18–30 lat pije alkohol regularnie, więcej niż jakiejkolwiek starszej grupy wiekowej. W USA jest dokładnie odwrotnie: najintensywniej piją osoby w wieku 31–49 lat (50%), a tylko 34% Amerykanów w wieku 21–30 lat deklaruje regularne picie.
Szczególnie uderzający jest odsetek młodych Amerykanów, którzy alkoholu niemal nie dotykają: 35% osób poniżej 30. roku życia w USA mówi, że rzadko lub w ogóle nie pije. W Wielkiej Brytanii analogiczny wskaźnik dla tej grupy wynosi zaledwie 20%. Trend świadomej trzeźwości, celowego ograniczania lub rezygnowania z alkoholu, zakorzenił się w USA znacznie silniej niż w UK.
Gdy patrzeć na ilość spożywanego alkoholu podczas jednej sesji, wiek 31–49 lat dominuje w obu krajach. W USA 42% osób z tej grupy jest w stanie wypić cztery lub więcej drinków podczas kilkugodzinnego spotkania; wśród młodszych robi tak 36%, a wśród starszych tylko 24%. W Wielkiej Brytanii proporcje są wyższe ogólnie, ale schemat się powtarza.
Co i gdzie się pije: piwo rządzi na grillu, wino przy kolacji
Wybór trunku jest silnie uzależniony od kontekstu. Na grillu piwo to bezsprzeczny lider we wszystkich grupach wiekowych i u obu płci. W Wielkiej Brytanii wino niewiele ustępuje piwu wśród kobiet, odpowiednio 41% i 43%, a młodsi Brytyjczycy chętnie zamieniają piwo na cydr.
Na imprezie lub wieczorze w mieście piwo utrzymuje silną pozycję wśród mężczyzn: po kufel sięgnęłoby 71% Amerykanów i 74% Brytyjczyków. Kobiety mają wyraźnie inne preferencje. Amerykanki wybierają koktajle i drinki ze spirytusem, choć piwo też jest u nich popularne. Brytyjki zdecydowanie odrzucają piwo wieczorami, zdecydowałaby się na nie zaledwie co czwarta z nich, i wyraźnie preferują koktajle. Starsi piją przede wszystkim piwo, młodsi chętniej sięgają po koktajle i mocne alkohole bazowe.
Przy kolacji ze znajomymi wino wysuwa się na prowadzenie, szczególnie wśród kobiet: odpowiednio 50% Amerykanek i 63% Brytyjek postawiłoby na nie przy wspólnym stole. Koktajle cieszą się uznaniem młodszych gości w obu krajach.
Dla producentów i dystrybutorów napojów alkoholowych te dane mają praktyczną wartość: sprzedaż piwa w formatach BBQ i eventowych ma solidne uzasadnienie w preferencjach konsumentów, natomiast kategoria koktajli gotowych do spożycia może liczyć na rosnące zainteresowanie ze strony młodych kobiet zarówno w USA, jak i w UK.
Kto przynosi butelkę, kto przychodzi z pustymi rękami
Większość konsumentów, idąc na spotkanie do znajomych, zabiera ze sobą alkohol, nawet jeśli sami planują pić mało lub wcale. Ale Amerykanki częściej niż mężczyźni pojawiają się bez niczego: 38% pań kontra 20% panów. Podobną swobodę wykazują starsi Amerykanie: 47% osób powyżej 50. roku życia nie przynosi nic, podczas gdy wśród trzydziestolatków robi tak tylko 23%, a wśród dwudziestolatków zaledwie 19%.
Mężczyźni w obu krajach częściej deklarują, że piją wyłącznie to, co sami przynieśli, robi tak około 30% panów, podczas gdy wśród pań odsetek ten spada do 20%.
Nauka: co wiemy o alkoholu jako katalizatorze społecznym
Argument o społecznej roli alkoholu ma wsparcie w literaturze naukowej. Profesor Robin Dunbar z Uniwersytetu Oksfordzkiego wykazał w badaniu opublikowanym w czasopiśmie Adaptive Human Behavior and Physiology, że regularne odwiedzanie lokalnego pubu z zamiarem umiarkowanego picia wiąże się z szerszym gronem zaufanych przyjaciół, wyższym zadowoleniem z życia i silniejszym poczuciem przynależności. Proponowany mechanizm to stymulowanie przez alkohol wydzielania endorfin, które ewolucyjnie pełniły funkcję spoiwa więzi grupowych. Warto jednak pamiętać, że badanie opierało się na deklaracjach uczestników, a nie na obserwacji w warunkach kontrolowanych, co jest ograniczeniem typowym dla tego rodzaju prac.
Eksperymentalnie podszedł do tematu zespół z University of Pittsburgh, którego wyniki ukazały się w Psychological Science. Badacze pokazali, że nieznajomi pijący razem alkohol częściej się uśmiechali tzw. uśmiechem Duchenne’a, angażującym mięśnie wokół oczu i trudnym do podrobienia, i szybciej tworzyli poczucie grupowej więzi niż osoby pijące placebo lub wodę. To badanie laboratoryjne, co oznacza, że warunki były kontrolowane i sztuczne; pytanie otwarte pozostaje, jak wyniki przekładają się na rzeczywiste sytuacje towarzyskie poza laboratorium.
Starsze, klasyczne ujęcie pochodzi od MacAndrew’a i Edgertona z pracy Drunken Comportment: autorzy argumentowali, że rola alkoholu jako katalizatora społecznego wynika nie tylko z chemii, ale z kulturowego kontraktu. Społeczeństwa tworzą niepisaną umowę, w ramach której osoby pod wpływem alkoholu mają prawo do odrobiny luźniejszego zachowania bez poważnych konsekwencji, co obniża bariery w komunikacji. Ta perspektywa kulturowa uzupełnia biologiczne wyjaśnienia i tłumaczy, dlaczego efekty alkoholu różnią się między społeczeństwami.
Wszystkie te badania dotyczą jednak umiarkowanego spożycia. Naukowcy konsekwentnie zaznaczają, że granica między „social lubricant” a nadużywaniem jest cienka i łatwa do przekroczenia.
Najczęściej zadawane pytania
Czy Brytyjczycy piją więcej niż Amerykanie?
Według badania Attest tak: 49% Brytyjczyków pije alkohol regularnie, w USA odsetek ten wynosi 39%. Aż 35% Amerykanów rzadko lub w ogóle nie sięga po alkohol, w UK tylko 19%. Różnicę tłumaczy się między innymi głębiej zakorzenioną kulturą pubową w Wielkiej Brytanii.
Czy bezalkoholowe piwo może pełnić tę samą funkcję społeczną co tradycyjne?
Badania cytowane w tym artykule wskazują, że część efektu społecznego alkoholu wynika z kulturowego kontraktu, czyli z faktu, że ludzie wiedzą, iż piją razem i mogą się rozluźnić. To sugeruje, że samo trzymanie w ręku kufla może mieć pewne znaczenie, niezależnie od zawartości. Badania eksperymentalne (m.in. z University of Pittsburgh) wykazały jednak, że osoby pijące placebo budowały więzi wolniej niż te pijące rzeczywisty alkohol. Pytanie pozostaje otwarte i wymaga dalszych badań w naturalnych warunkach.
Ile to właściwie „umiarkowane picie”?
Badanie Attest pokazuje, że podczas kilkugodzinnej imprezy większość konsumentów wypija od jednego do trzech drinków. Cztery lub więcej drinków w ciągu kilku godzin to poziom, który w obu krajach deklaruje głównie grupa wiekowa 31–49 lat. Naukowe definicje „umiarkowanego spożycia” różnią się między instytucjami i krajami, warto sprawdzić aktualne wytyczne krajowych organów zdrowia, bo podlegają one regularnym aktualizacjom.
Dlaczego młodzi Amerykanie piją mniej niż ich rówieśnicy w UK?
Dane Attest pokazują, że 35% Amerykanów poniżej 30. roku życia rzadko lub nigdy nie sięga po alkohol, podczas gdy w UK analogiczny wskaźnik dla tej grupy wynosi tylko 20%. Badanie nie wyjaśnia przyczyn tej różnicy, ale trend świadomej trzeźwości, celowego ograniczania picia, jest w USA wyraźnie silniejszy, co może wiązać się z większą dostępnością alternatywnych napojów funkcjonalnych i silniejszą kulturową akceptacją abstynencji.
Jakie alkohole są najpopularniejsze na grillu i na imprezach?
Na grillu piwo wygrywa we wszystkich grupach wiekowych i u obu płci, to jedyny trunek, który cieszy się tak szerokim konsensusem. Na imprezach piwo dominuje wśród mężczyzn, kobiety w UK preferują koktajle, a Amerykanki stawiają zarówno na koktajle, jak i drinki ze spirytusem. Przy kolacji ze znajomymi wino wysuwa się na prowadzenie, szczególnie wśród kobiet.
Fot. Andybryant z angielskiej Wikipedii / Wikimedia Commons (Public domain)
Komentarze (0)