Toronto: miasto, które wyrasta z każdej statystyki

Toronto to nie tylko tło dla turnieju tenisowego — to największe miasto Kanady, uznane przez ONZ za najbardziej wielokulturowe miasto świata, gdzie ponad połowa mieszkańców urodziła się za granicą. Sprawdzamy, skąd pochodzi jego nazwa, jak w ciągu dwustu lat urosło trzysta razy i dlaczego dane o liczbie jego mieszkańców potrafią różnić się o kilka milionów.

Kiedy słyszymy „Toronto Open”, większości od razu przed oczami staje kort tenisowy i doroczny turniej, który co roku ściąga do Kanady kamery całego świata. Mało kto zastanawia się jednak nad samym miastem, które temu wydarzeniu użycza swojego imienia. A szkoda, bo Toronto to jedna z najciekawszych metropolii na mapie świata: miejsce, gdzie połowa mieszkańców urodziła się poza Kanadą, historia sięga czasów sprzed przybycia Europejczyków, a sama nazwa wciąż budzi spory językoznawców.

Najważniejsze:

• Toronto to największe miasto Kanady i stolica prowincji Ontario, uznawane przez ONZ za najbardziej wielokulturowe miasto świata (tytuł z 2001 roku)
• Ponad połowa mieszkańców to imigranci, drugie miejsce na świecie pod tym względem, zaraz po Miami
• W ciągu niespełna dwustu lat miasto urosło z osady liczącej kilka tysięcy mieszkańców do metropolii z ponad trzema milionami ludzi w granicach administracyjnych
• Polska społeczność w zespole miejskim Toronto liczy oficjalnie prawie 267 tysięcy osób, a nieoficjalnie, być może ponad dwa razy więcej

Skąd wzięła się nazwa Toronto

Nazwa pochodzi z języka Indian z plemienia Huron i najprawdopodobniej oznacza „miejsce spotkań”. To określenie ma sens, przez teren dzisiejszego miasta prowadził od wieków indiański szlak handlowy między jeziorami Ontario i Huron, naturalna trasa wymiany i kontaktu między ludami. Dla turysty zwiedzającego Toronto dzisiaj ta etymologia jest zaskakująco trafna: miasto wciąż jest przede wszystkim miejscem spotkań, kultur, języków, biznesów i ludzi z całego świata.

Od faktorii futrzarskiej do megacity, i co z tego wynika

Historia Toronto to opowieść o tempie zmian, które trudno sobie wyobrazić. Jako pierwszy Europejczyk przeszedł przez te tereny w 1615 roku Étienne Brûlé. Francuscy handlarze futer założyli tam małą faktorię, a później ufortyfikowany Fort Rouillé, spalony w 1759 roku podczas odwrotu przed Brytyjczykami. Po rewolucji amerykańskiej napłynęli lojaliści wobec Korony Brytyjskiej, uciekający ze Stanów Zjednoczonych, i to oni pchnęli do przodu budowę prowincji Górna Kanada. Gubernator John Simcoe w 1793 roku założył miasto nazwane York, które szybko przejęło funkcję stolicy prowincji.

W 1834 roku miasto liczyło dziewięć tysięcy mieszkańców i właśnie wtedy otrzymało prawa miejskie pod nazwą Toronto. Dziś w samym mieście mieszka 3,3 miliona ludzi. Wzrost trzysta razy w ciągu niespełna dwustu lat, to tempo, które nie ma wielu odpowiedników w historii miast Zachodu. Dla kogoś przyjeżdżającego na turniej tenisowy lub jako turysta ta liczba ma konkretne przełożenie: trafisz do miasta, które nie jest skansenem ani muzeum własnej historii, lecz wciąż żywym placem budowy, gdzie nowe dzielnice dosłownie wyrastają w ciągu kilku lat.

Dalszy rozwój napędzały kolej, port i uprzemysłowienie. W latach dwudziestych XX wieku na Uniwersytecie Toronto odkryto insulinę, za to odkrycie dwaj naukowcy otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny. Przełom w pozycji miasta nastąpił w drugiej połowie XX wieku, gdy Toronto stopniowo przejęło od Montrealu rolę finansowej stolicy Kanady. Kluczową rolę odegrała tu polityka językowa władz Quebecu, która skłoniła liczne firmy i wielkie korporacje do przeniesienia siedzib do Toronto. Miasto połączono administracyjnie z podmiejskimi obszarami, East York, Etobicoke, North York, Scarborough i York, tworząc tak zwane megacity w obecnych granicach.

Najbardziej wielokulturowe miasto świata, co to znaczy w praktyce

To określenie nie jest dziennikarską przesadą. W 2001 roku Toronto otrzymało od ONZ tytuł „World’s Most Multicultural City”. W mieście żyje ponad 150 grup etnicznych, a angielski jest językiem ojczystym dla około połowy torontończyków. Drugą połowę stanowią ludzie, którzy dorastali przy innym stole, w innym języku, z inną kuchnią. Efekt jest natychmiastowo wyczuwalny dla każdego, kto spędza w Toronto choćby kilka dni.

Około połowy mieszkańców urodziło się poza Kanadą, to drugi wynik na świecie, zaraz po Miami. Wśród tych społeczności jest też spora Polonia. Według danych kanadyjskiego urzędu statystycznego z 2011 roku liczyła ona w zespole miejskim Toronto prawie 267 tysięcy osób, choć nieoficjalne szacunki mówią nawet o ponad dwukrotnie wyższej liczbie. Po polsku mówi tam, według oficjalnych statystyk, blisko 80 tysięcy mieszkańców.

Skąd ta wielokulturowość? Częściowo z historii, Toronto od XIX wieku przyciągało kolejne fale imigrantów z Europy. Częściowo z polityki, wspomniane prawa językowe Quebecu sprawiły, że to właśnie Toronto, a nie Montreal, stało się naturalnym portem wejścia dla nowych przybyszów szukających anglojęzycznej Kanady. Dziś to atut, który miasto świadomie pielęgnuje i który wyróżnia je na tle innych metropolii Ameryki Północnej.

Ile naprawdę mieszka w Toronto, i dlaczego to ważne

Tu zaczyna się ciekawa pułapka statystyczna, na którą warto zwrócić uwagę. Kiedy ktoś mówi „liczba mieszkańców Toronto”, warto zapytać: o którym Toronto mówisz?

Definicja obszaru	Liczba mieszkańców (2021)
Miasto Toronto (granice administracyjne)	3 300 000
Greater Toronto Area (GTA)	6 202 225

Różnica między samym miastem a szerszą aglomeracją sięga niemal trzech milionów osób. Trzy miliony, to mniej więcej tyle, ile wynosi łączna populacja Warszawy, Krakowa i Wrocławia razem wziętych. Kiedy więc czytasz, że „w Toronto mieszka X milionów ludzi”, liczba ta mówi tyle samo, co bez kontekstu, czyli niewiele. Dla turysty planującego wizytę ma to znaczenie praktyczne: „Toronto” jako atrakcja turystyczna i centrum wydarzeń to przede wszystkim zwarte miasto w granicach administracyjnych, ale jeśli szukasz zakwaterowania lub planujesz logistykę, GTA to zupełnie inna skala przestrzenna.

Centrum finansów, kultury i sportu, dlaczego Toronto waży więcej, niż myślisz

Toronto jest finansową i kulturalną stolicą Kanady. Miasto jest siedzibą tamtejszej giełdy, centralą największych banków kraju i hubem dla branży technologicznej, lotniczej, filmowej i modowej. Muzea, galerie, festiwale i wydarzenia sportowe przyciągają do miasta miliony odwiedzających rocznie.

W tym kontekście Toronto Open to nie przypadkowy wybór lokalizacji prestiżowego turnieju tenisowego. To miasto, które od dekad świadomie buduje pozycję światowego centrum, biznesu, sportu i kultury jednocześnie. Turniej jest jednym z elementów tej strategii, a nie jej powodem.

Najczęściej zadawane pytania

Czego NIE wiem o Toronto, choć myślę, że wiem?

Większość ludzi kojarzy Toronto z Kanadą i hokejem. Niewielu wie, że insulinę odkryto właśnie tu, na Uniwersytecie Toronto, a odkrycie to przyniosło Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny. Niewielu też wie, że Toronto zawdzięcza swoją dominującą pozycję finansową częściowo polityce językowej sąsiedniej prowincji Quebec, która pchnęła firmy z Montrealu właśnie tutaj.

Jak wielokulturowość Toronto przekłada się na codzienne życie?

W mieście żyje ponad 150 grup etnicznych, a angielski jest językiem ojczystym dla zaledwie około połowy mieszkańców. W praktyce oznacza to, że Toronto oferuje jedne z najbardziej autentycznych kuchni świata bez wyjeżdżania poza granice jednego miasta, od włoskich dzielnic po chińskie, od karaibskich po polskie enklawy.

Czy Toronto jest odpowiednie dla polskiego turysty?

Oficjalnie po polsku mówi w Toronto blisko 80 tysięcy mieszkańców, a Polonia w szerszym zespole miejskim liczy oficjalnie prawie 267 tysięcy osób, nieoficjalnie być może dwa razy więcej. Polska społeczność jest tu obecna i widoczna, co dla polskiego turysty może być zarówno ułatwieniem logistycznym, jak i dodatkową atrakcją kulturową.

Źródło: Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)