PRL istniała w latach 1944–1989, lecz jej korzenie sięgają rewolucji bolszewickiej 1917 roku. Była państwem niesuwerennym, politycznie zależnym od ZSRR, choć na papierze działały w niej różne partie i instytucje demokratyczne. Historia jej powstania to precyzyjna ilustracja mechanizmu pozorowanej demokracji: sfałszowane wybory 1947 roku, marionetka polityczna wzorowana na Polrewkomie z 1920 roku i zachodnie milczenie, które na pokolenia przypieczętowało los Polski.

Redakcja 12 sierpnia 2026

ORP Wicher, pierwszy nowoczesny okręt II Rzeczypospolitej, przez dekadę był wizytówką polskiej floty — okrętem flagowym, który eskortował prezydenta i marszałka, i dyplomatycznym posłańcem w europejskich portach. We wrześniu 1939 roku, jako jedyny polski kontrtorpedowiec na Bałtyku, wziął udział w kampanii i zginął w niej trzeciego dnia. Historia jego budowy, służby i końca to skondensowany obraz morskich ambicji i ograniczeń odrodzonej Rzeczypospolitej.

Redakcja 10 sierpnia 2026

Sto lat temu w miejscu dzisiejszego centrum Gdyni stało kilkanaście domów rybackich. Dziś to prawie 239 tysięcy mieszkańców, największy port na Bałtyku i miasto, które wyrosło z politycznej konieczności — w tempie bez precedensu w ówczesnej Europie. Skąd wzięła się ta wyjątkowość i co sprawia, że Gdynia pozostaje jednym z najciekawszych przypadków urbanistycznych XX wieku?

Redakcja 30 lipca 2026

Skorzewo to kaszubska wieś w gminie Kościerzyna z ponad siedmiowiekową historią: od średniowiecznego nadania przez księcia Mściwoja II, przez pruskie spisy potwierdzające kaszubską większość przekraczającą 90%, aż po dramatyczne deportacje jesienią 1944 roku. Dziś przez wieś przebiega magistrala węglowa z przystankiem obsługującym połączenia do Gdyni i Kościerzyny oraz turystyczny Szlak Kaszubski.

Redakcja 29 lipca 2026

Chełm leży kilkanaście kilometrów od granicy z Ukrainą, a jego historia od wieków przypominała o tym, jak blisko tu do wschodnich sąsiadów. Pod brukowanymi ulicami kryje się jedyna w Polsce sieć kredowych korytarzy, a przez stulecia spotykały się tu kultury polska, ruska i żydowska. Ich losy splotły się – i dramatycznie rozeszły w XX wieku.

Redakcja 21 lipca 2026

Wielki Test z Historii to format telewizji publicznej, który przez dekadę łączył quizową rywalizację ze zbiorowym sprawdzianem wiedzy o historii Polski. Analiza dziesięciu edycji ujawnia trzy zjawiska: stopniową utratę widoczności medialnej, zamknięty krąg powracających finalistów oraz nieudaną próbę przejścia na model internetowy. Ostatnia edycja pochodzi z 2016 roku.

Redakcja 15 lipca 2026

IPN łączy funkcje archiwum bezpieki, prokuratury, organu lustracyjnego i instytucji edukacyjnej. Przez ponad dwie dekady zasady wyboru jego prezesa zmieniano trzykrotnie – każdorazowo obniżając wymagany próg porozumienia między partiami. Co to mówi o politycznym statusie historii w Polsce?

Redakcja 10 lipca 2026