Osiemnaście drużynowych tytułów mistrza Polski, ponad 85 lat istnienia i stadion noszący imię legendy polskiego żużla – Alfreda Smoczyka. Fogo Unia Leszno to najlepiej utytułowany klub żużlowy w Polsce, z historią sięgającą 1938 roku, sześcioma kolejnymi mistrzostwami w latach 40. i 50. oraz jednym tytułem odebranym w kontrowersyjnych okolicznościach w 1984 roku.
Osiemnaście drużynowych tytułów mistrza Polski, ponad 80 lat istnienia i stadion noszący imię zawodnika, który zginął tragicznie w 1950 roku. Fogo Unia Leszno to nie tylko najpotężniejszy klub żużlowy w Polsce, ale też instytucja głęboko wpisana w historię polskiego sportu motorowego.
Najważniejsze:
Czytaj także: Skąd się wzięły nowożytne igrzyska olimpijskie? Historia, która zmieniła sport
- Unia Leszno wygrała drużynowe mistrzostwa Polski 18 razy, co czyni ją najlepszym żużlowym klubem w historii Polski pod względem dorobku medalowego.
- Klub założony w 1938 roku ma bogatą historię tworzoną przez zawodników takich jak Alfred Smoczyk, Roman Jankowski czy Janusz Kołodziej.
- W 1984 roku odebrano Unii jeden tytuł mistrzowski za niesportowe zachowanie w meczu ze Stalą Rzeszów, to jedna z najbardziej kontrowersyjnych decyzji w historii polskiego żużla.
- Pod względem dorobku medalowego w drużynowych mistrzostwach Polski Unia Leszno pozostaje klubem bez równych w Polsce.
Początki w 1938 roku i złota era lat 40.
Klub założono 7 maja 1938 roku. Prawdziwy rozkwit nastąpił jednak po II wojnie światowej. Już w pierwszym sezonie polskiej ligi żużlowej, w 1948 roku, Unia walczyła o mistrzostwo i zdobyła srebro. Rok później sięgnęła po złoto, a od 1949 do 1954 roku wygrywała rozgrywki ligowe sześć razy z rzędu. Tak długa seria dominacji należy do rzadkości w polskim sporcie drużynowym.
W tym czasie gwiazdą leszczyńskiego żużla był Alfred Smoczyk, określany mianem najlepszego polskiego zawodnika końca lat 40. Wygrał indywidualne mistrzostwa Polski. Rok później zginął śmiercią tragiczną. Na jego cześć od 1951 roku organizowany jest Memoriał Alfreda Smoczyka, impreza, która przez dekady rangą równała się z indywidualnymi mistrzostwami kraju i bywała nazywana „rewanżem” za finał IMP. Stadion w Lesznie nosi jego imię do dziś.
Lata 60. i 70.: regres i powolny powrót
Po imponującej serii sześciu kolejnych tytułów przyszły lata chudsze. W tym czasie żużlowa czołówka w Polsce przesunęła się w inne regiony, leszczynianie musieli zadowolić się miejscami w środku tabeli lub walką o utrzymanie. Dopiero w drugiej połowie lat 70. Unia wróciła do grona pretendentów do medali: w 1975 i 1976 roku zdobyła brązowe medale drużynowe, a w 1977 roku, srebro.
W tym okresie drużynę zasilali zawodnicy, którzy zostawili trwały ślad w historii polskiego żużla. Zdzisław Dobrucki zdobył indywidualny tytuł mistrza Polski jako zawodnik Unii, a Bernard Jąder wygrał IMP dwukrotnie, w 1978 i 1980 roku. Obaj swoją karierę juniorską także związali z Lesznem.
Złota dekada: lata 80. i tytuł, który odebrano
Lata 1979–1990 to drugi wielki okres w historii Unii, obfitujący w drużynowe tytuły mistrzowskie oraz medale. Filarem drużyny był Roman Jankowski, który zdobył indywidualny tytuł mistrza Polski reprezentując barwy Unii, a do tego wygrał Złoty Kask aż trzy razy z rzędu, w 1982, 1984 i 1986 roku.
Ale ta dekada ma też swoją czarną kartę. W 1984 roku Unia wygrała ligę na torze, jednak Główna Komisja Sportu Żużlowego pozbawiła ją tytułu. Decyzja zapadła po meczu ostatniej kolejki ze Stalą Rzeszów. Przy stanie 41:25 dla Unii, rzeszowianie wygrali cztery ostatnie biegi stosunkiem 1:5, wynik, który dawał im remis 45:45, a co za tym idzie ósme miejsce i bezpośrednie utrzymanie w lidze. Komisja uznała układ wyników za niesportowe zachowanie, anulowała rezultaty czterech ostatnich biegów i utrzymała stan po jedenastym biegu. To dlatego Unia ma dziś oficjalnie 18, a nie 19 tytułów mistrzowskich, mimo że wygrywała rozgrywki 19 razy.
Decyzja ta pozostaje do dziś kontrowersyjna: odbieranie tytułu za wyniki meczowe, bez dowodu zmowy, jest precedensem niespotkanym w polskich rozgrywkach sportowych. Oficjalny dorobek klubu po dziś dzień liczy 18 mistrzostw, ale w historycznych zestawieniach sezon 1984 figuruje jako rok, w którym Unia zwyciężyła w tabeli.
Lata 90.: trudna dekada bez fajerwerków
Po intensywnych latach 80. przyszło wyraźne spowolnienie. W całej dekadzie lat 90. Unia nie sięgnęła po żadne drużynowe złoto. Najlepsze wyniki to miejsca medalowe na poziomie indywidualnym, m.in. kilka brązowych medali drużynowych oraz sukcesy juniorów. Dopiero w 2002 roku klub wrócił na podium DMP, zdobywając srebro, i zaczął nową erę.
Powrót do czołówki po 2002 roku
W ciągu dwóch pierwszych dekad XXI wieku Unia dorównała osiągnięciom lat 80., dokładając do gabloty siedem kolejnych złotych medali drużynowych: w 2007, 2010, 2015, 2017, 2018, 2019 i 2020 roku. Tytuły indywidualne zdobywali w tym czasie Janusz Kołodziej (dwukrotnie), Jarosław Hampel oraz Piotr Pawlicki. Młodzieżowe sukcesy uzupełniały pełen obraz: Dominik Kubera, Bartosz Smektała i Daniel Kaczmarek wygrywali młodzieżowe indywidualne mistrzostwa Polski w barwach Unii.
Dorobek medalowy: jak wygląda gablota Unii
Poniższa tabela pokazuje łączny bilans medalowy Unii Leszno w najważniejszych krajowych rozgrywkach. Dla porównania: żaden inny klub w Polsce nie zbliżył się do tej liczby złotych medali w drużynowych mistrzostwach Polski.
| Rodzaj rozgrywek | Złote medale | Srebrne medale | Brązowe medale |
|---|---|---|---|
| Drużynowe MP | 18 | 8 | 7 |
| MP par klubowych | 10 | 10 | 2 |
| Indywidualne MP | 14 | 10 | 9 |
| Drużynowe MP juniorów | 6 | 3 | 5 |
| Złoty Kask | 11 | 8 | 13 |
| Srebrny Kask | 9 | 6 | 5 |
| Drużynowy Puchar Polski | 3 | 2 | – |
Najczęściej zadawane pytania
Ile tytułów drużynowego mistrza Polski ma Unia Leszno?
Unia Leszno ma 18 oficjalnych tytułów drużynowego mistrza Polski. Klub wygrywał ligę 19 razy, jednak tytuł z 1984 roku odebrano za niesportowe zachowanie w meczu ze Stalą Rzeszów, to jedyny taki przypadek w historii polskich drużynowych rozgrywek żużlowych.
Kiedy założono Unię Leszno?
Klub założono 7 maja 1938 roku. Prawdziwy rozkwit działalności nastąpił po II wojnie światowej, gdy Unia wygrała pierwsze drużynowe mistrzostwo Polski w 1949 roku, a następnie pięć kolejnych tytułów z rzędu.
Kim był Alfred Smoczyk i dlaczego jego imię nosi stadion w Lesznie?
Alfred Smoczyk był najlepszym polskim żużlowcem końca lat 40. W 1949 roku wygrał indywidualne mistrzostwa Polski. Zginął śmiercią tragiczną w 1950 roku. Na jego cześć od 1951 roku rozgrywany jest Memoriał Alfreda Smoczyka, impreza przez lata porównywana rangą z IMP. Stadion w Lesznie nosi jego imię.
Dlaczego decyzja o odebraniu tytułu z 1984 roku jest uważana za kontrowersyjną?
Komisja zdecydowała się anulować wyniki czterech biegów i odebrać tytuł na podstawie samego przebiegu wyników, bez formalnie udowodnionej zmowy między zawodnikami. Był to precedens: kara dotyczyła nie indywidualnych zawodników, lecz całego klubu, który stracił mistrzowski tytuł już po zakończeniu sezonu.
Fot. Mateusz / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0)
Komentarze (0)