-
Królestwo na piasku: co naprawdę trzyma Arabię Saudyjską razem
18 września 2026 -
Serbia – kandydat do UE z nierozwiązanym sporem terytorialnym
26 sierpnia 2026
-
Omega Speedmaster: jak mechaniczny zegarek pokonał Rolexa, przeżył kosmiczne piekło i trafił na Księżyc
Omega Speedmaster powstała w 1957 roku jako zegarek wyścigowy, nie kosmiczny. Droga na Księżyc prowadziła przez serię brutalnych testów NASA, w których Speedmaster pokonał Rolexa i Longines-Wittnauera – i do dziś pozostaje jedynym zegarkiem z formalną zgodą na spacery kosmiczne.
-
Tunezja: kraj na styku cywilizacji i wyzwań współczesności
Tunezja to niewielkie państwo w północnej Afryce, gdzie przez tysiąclecia ścierały się wpływy fenickie, rzymskie, arabskie i europejskie. Dziś republika semiprezydencka z konstytucją z 2014 roku uchodzi za jedyny trwały sukces arabskiej wiosny – choć zamach na Muzeum Bardo w 2015 roku przypomniał, że bezpieczeństwo wewnętrzne pozostaje największym wyzwaniem kraju.
-
Kijów – tysiąc lat pod różnymi flagami, dziś stolica Ukrainy w ogniu
Kijów – stolica Ukrainy z niemal trzymilionową populacją – przez ponad tysiąc lat przechodził z rąk wikingów do Litwinów, od Korony Polskiej po carat rosyjski. Dziś miasto mierzy się z atakami rakietowymi, broni swojej tożsamości przez kampanię KyivNotKiev i pozostaje niekwestionowanym centrum gospodarczym, naukowym i kulturalnym kraju.
-
Grenada – wyspiarska republika z historią rewolucji, inwazji i gałki muszkatołowej
Grenada, maleńka republika wyspiarską na Morzu Karaibskim, kryje w sobie kolonialne wojny, zimnowojenną rewolucję i amerykańską interwencję zbrojną. Przez kilka lat w połowie XX wieku dominowała globalny rynek gałki muszkatołowej – zanim jeden huragan nie zniszczył niemal wszystkich plantacji. Historia tego wyspiarskiego państwa to ilustracja, jak bardzo losy małych krajów zależą od sił, nad którymi nie mają żadnej kontroli.
-
Rosja: największe państwo świata i jego wewnętrzne sprzeczności
Rosja to państwo rekordów i paradoksów: największe na świecie pod względem powierzchni, z największymi zasobami naturalnymi, a jednocześnie ostatnie w Europie pod względem jakości życia mieszkańców. Tysiąc lat historii – od Rusi Kijowskiej przez carstwo i ZSRR po dzisiejszą Federację – to pasmo centralizacji władzy, która budowała potęgę militarną kosztem dobrobytu obywateli. Dla Polski ten sąsiad to nie abstrakcja: 210 kilometrów wspólnej granicy przez obwód królewiecki i zależność energetyczna to konkretne wyzwania bezpieczeństwa.
-
Złoty wiek języków: kiedy ludzkość mówiła najbardziej różnorodnie i dlaczego ten czas minął bezpowrotnie
Nowe badanie opublikowane w Science pokazuje, że szczyt różnorodności językowej ludzkości — tzw. złoty wiek — przypadł między 3000 a 1000 lat temu, a wymieranie języków zaczęło się na długo przed kolonializmem. Wbrew intuicji, w epoce kamienia było ich mniej niż w późniejszych tysiącleciach. Co ten model mówi o przyszłości języków zagrożonych i jak bardzo można mu ufać?
-
Rolex Submariner: od narzędzia dla płetwonurków do ikony designu
Rolex Submariner zaczynał jako sprzęt roboczy dla płetwonurków – pierwszy zegarek certyfikowany do 100 metrów, pokazany w 1954 roku, rok po debiucie Blancpain Fifty Fathoms. Przez kolejne dekady każda zmiana modelu – od wskazówek Mercedes, przez osłony koronki, po zastąpienie farby radowej trytową – rozwiązywała konkretny problem użytkowy. Dodanie datownika pod koniec lat 60. otworzyło Submarinera na masowego odbiorcę, nie odbierając mu funkcjonalności nurkowej. Dziś jest jednym z najczęściej kopiowanych wzorów zegarka na świecie, a współczesne wersje osiągają głębokość roboczą 300 metrów.
-
Pięćdziesiąt tysięcy języków w starożytności? Co nowe badanie mówi o tym, czego już nie usłyszymy
Nowe badanie w „Science" szacuje, że w starożytności istniało nawet kilkadziesiąt tysięcy języków – wielokrotnie więcej niż dziś. Skąd ta liczba, dlaczego jest niepewna i co historia wymierania języków mówi o decyzjach, które podejmujemy teraz?
-
Republika – co naprawdę kryje się za tą nazwą?
Republika to nie tylko brak króla. Przez ponad dwa tysiące lat słowo to oznaczało kolejno: wspólnotę obywatelską, dobrze rządzoną monarchię, ustrój mieszany, a dziś bywa nawet nazwą jednostki pozbawionej suwerenności. Sprawdź, dlaczego sama etykieta „republika" nie mówi nic o tym, czy dane państwo jest wolne, demokratyczne ani nawet niepodległe.
-
Patek Philippe: jak polski emigrant stworzył markę, której zegarki kosztują jak mieszkanie
Zegarek kosztujący tyle co mieszkanie, marka założona przez polskiego weterana powstania listopadowego i rekord aukcyjny za dwadzieścia cztery miliony dolarów – historia Patek Philippe to opowieść o tym, dlaczego bezkompromisowa jakość i rodzinna ciągłość przez prawie dwieście lat okazują się nie do podrobienia.
-
RMF FM: jak krakowska improwizacja stała się liderem polskiego radia
RMF FM zaczęło od retransmisji zagranicznego programu nadawanej z dwóch krakowskich mieszkań i w ciągu siedmiu lat stało się najpopularniejszą rozgłośnią w Polsce. Historia stacji to opowieść o prawnych furtkach, dziennikarskiej improwizacji i ekspansji, która nie miała precedensu w polskich mediach lat 90.
-
Omega Speedmaster: od toru wyścigowego do Księżyca – historia zegarka, który przetrwał piekło testów NASA
Omega Speedmaster powstał w 1957 roku jako chronograf dla kierowców wyścigowych – nie dla astronautów. Jak zegarek zaprojektowany na tor wyścigowy przeszedł jedne z najtwardszych testów w historii NASA i trafił na Księżyc? Historia pełna brutalnych testów w próżni, obalonych mitów i jednej bardzo trwałej marketingowej legendy.